اشكالات وابهامات قرآن را تحرير نمود . أبو عبد اللّه محمد بن أحمد مكي ( متوفاى 930 ) « الاحسان » را در علوم قرآني نوشت . محمد بن يحيى حلبى ( متوفاى 963 ) « القول المذهّب » را در كلمات رومى معرّب در قرآن تقرير كرد كه از كتاب « المهذب » سيوطى گرفته شده است . اضافه بر موارد فوق ، كساني كه در مقدّمهء تفسير خود به مباحث علوم قرآني پرداخته‌اند بسيارند ، از جمله : مقدمهء جامع التفاسير راغب أصفهاني كه شيواترين مباحث علوم قرآني را دارا است . ومقدمتان في علوم القرآن ، كه مقدمة كتاب « المباني » ومقدمهء كتاب تفسير ابن عطيه كه به نام « المحرر الوجيز في تفسير القرآن العزيز » نوشته است ، دو مقدّمه بسيار نفيس در شؤون قرآن مجيد است . مقدمهء تفسير قرطبى وتفسير ابن كثير وتفسير طبري از مهم‌ترين مقدمه‌ها در اين زمينه است . مقدمهء تفسير « آلاء الرحمن » شيخ محمد جواد بلاغى ، از جامع‌ترين مباحث علوم قرآني برخوردار است . « البيان » حضرت أستاذ آيت الله خويى ، كه مقدمه‌اى بر تفسير است وجامع‌ترين وكامل‌ترين مباحث مهم علوم قرآني را شامل مىشود . مقدمهء تفسير صافي فيض كاشاني ومقدمهء تفسير برهان نيز از مهم‌ترين مباحث در جنبه‌هاى نقلي علوم قرآني مىباشد . مقدمهء مجمع البيان علامهء طبرسى از متقن‌ترين مباحث علوم قرآني برخوردار است . از قرن يازدهم به اين طرف ، كتب فراوانى در تفسير علوم قرآني نگاشته شده كه ذكر آن‌ها موجب تطويل است . براي نمونه نام تعدادى از آن‌ها را در مقدمهء « التمهيد » آورده‌ايم كه مىتوان رجوع نمود . از ميان آثار موجود مهم‌ترين كتاب‌ها در زمينه علوم قرآني أساسا دو كتاب البرهان والاتقان مىباشند . البرهان في علوم القرآن ، تأليف امام بدر الدين محمد بن عبد اللّه بن بهادر زركشى است . ايشان از برجسته‌ترين علما ودانشمندان قرن هشتم مىباشد . ولادت أو در قاهرهء مصر به سال 745 بوده است . وى در همان ديار بزرگ شده ودر رشته‌هاى مختلف علوم اسلامى به سر حدّ استادى رسيده است . وى طبق مذهب شافعي