سيد حسن آصف آگاه
3
سوشيانت منجى ايرانويج (منجى و آخر الزمان در ادبيات پيگويانه زرتشتى با مقدمه استاد پروفسور كريستين بونو) (فارسى)
كه بنابر متون پهلوى خود از بىمرگان و نجاتبخشاناند ، كه در پايان هزاره و قبل از پيدايش سوشيانت ، جهت ترويج ، بازسازى و برپا داشتن آيينهاى دين بهى قيام مىكنند تا زمينهساز ظهور منجيان و موعودان آيندهء اصلى باشند . آنگاه به موضوع علائم آخر الزمان يعنى نشانهاى ظهور منجى زرتشتى با استناد به روايات و متون پهلوى همچون بهمن يشت ، دينكرد ، مينوى خرد ، بندهش ، گزيدههاى زادسپرم ، جاماسپنامه و جز آن پرداخته شده است . اين نشانهها شامل تمامى تغييرات شگفت در طبيعت و چهارچوب ادوار جهانى و وقوع انقلابات سماوى و كيهانى است كه بعضا بنابر روايات ، آن نشانهها بىهيچ ترديدى واقع خواهد شد . به هرسو مىنگرى زمين و زمان دچار انواع بلاها ، و با ، قحط و نياز و بهطور كلى حوادثى است كه وقوع آنها سبب ويرانى ، تباهى زندگى زمينى انسانها و ديگر موجودات است . در ذكر اين نشانهها ، قسمتى مربوط به نشانههايى است كه در پيش از ظهور موعودان در جهان و پيرامون انسانها اتفاق مىافتد . جهان در پيش از ظهور منجيان ، جهانى است انباشته از ظلموستم ، سياهى و تباهى كه در آن همهكس و همهچيز گرفتار انواع سختىها ، زشتىها و نابسامانىهاست و راهى جز فساد و نابودى نمىپيمايد . همهچيز باژگونه شده و نه تنها شيرازه امور فردى و اجتماعى از هم گسيخته است بلكه نظام طبيعت نيز جريان طبيعى و هميشگى خود را از دست داده است . ظهور ابرهاى بىباران در آسمان ، وزش بادهاى بىموقع سردوگرم و ايجاد فصول نامنظم سال همراه با گرما و سرماهاى سخت و طاقتفرسا ، خشك شدن چشمهها و بىبر شدن دانهها و غلهها از آن جملهاند كه عرصه زندگى را بر آدميان تنگ و تنگتر مىكند . در آن زمانه پست همه مردم همچون حاكمانشان فريفتار و ناراستاند و ديو آز بر همگان چيره شده و آنان را به سختى و گناهكارى كشيده است . كار نيك و كرفه به دست مردمان كمتر رود و كسى حرمت نانونمك نگه ندارد ، و شگفتتر اينكه دينداران و روحانيون مذهبى آنچنان به فساد و تباهى كشانيده مىشوند كه در ميان خلق ، گناهكارترين مردماند بهطورى كه از پنج گناه ، سه گناه را ايشان مرتكب مىشوند . در بخش ديگر ، جهان و اوضاع آن پس از ظهور هريك از سه موعود زرتشتى يعنى هوشيدر ، هوشيدرماه و سوشيانس مورد توجه و بررسى قرار گرفته است . در روايات و متون پهلوى در چگونگى پيدايش و تولد هريك از اين سه تن و ويژگى آنها و نيز اوضاع جهان در زمانهاى كه ظهور مىكنند ، مطالب نسبتا مفصلى ذكر شده است ، كه ما خلاصهاى از تلفيق اين روايات را براساس سه كتاب بندهش ، دينكرد و روايات پهلوى برگزيده و نقل كردهايم . فرگرد سوم كتاب با عنوان « متون مكاشفهاى و پيشگويانه » اختصاص به كليهء متون فارسى ميانه دارد كه در آنها از موضوعات مذكور ، سخن به ميان آمده است . از متون مهم پيشگويانه مىتوان از زند بهمن يسن و جاماسپنامه ياد نمود كه در اين فرگرد متن آنها به