سيد حسن آصف آگاه
2
سوشيانت منجى ايرانويج (منجى و آخر الزمان در ادبيات پيگويانه زرتشتى با مقدمه استاد پروفسور كريستين بونو) (فارسى)
ظاهرا دين زرتشتى اولين و قديمىترين دين شناخته شدهاى است كه در آن به مفاهيمى چون سوشيانس يا استوت ارته ( - سودمند ، سودرساننده ) و نجاتبخشى در آخر الزمان برمىخوريم ، و به باور بسيارى از دينپژوهان ، اديان ديگر چون مسيحيت و يهوديت در چنين مباحثى و بهويژه مبحث هزارهگرايى ) msinainnelliM - msinairanelliM ( كه به باور آنها در ابتداى هر هزار سال احتمال ظهور منجى و نجاتبخشى مىرود ، وامدار دين زرتشت بودهاند . اما كتاب حاضر در پى آن است تا نشان دهد هرچند - از نظر زمانى و تقدم و تأخر اديان نسبت به يكديگر بايد چنين فرضى را پذيرفت - ولى از سوى ديگر پس از ظهور اسلام و تبديل ايران زرتشتى به ايران اسلامى ، موبدان و روحانيان در ساختار دين خويش ، از سر سياست و گاه اجبارا و تعمدا دخل و تصرفهاى بسيارى نمودند كه حاصل آن دين زرتشتى كنونى و اوستاى متأخر است كه كمتر شباهتى به دين زرتشتى زمان ساسانيان دارد . رسيدن به نتيجهء دلخواه را به شما خوانندهء عزيز و پس از مطالعه دقيق كتاب واگذار مىنماييم . لازم به ذكر است كه نگارنده در فرگردهاى 1 - 3 به بيان عقايد زرتشتيان در خصوص مسئلهء موعود و آخر الزمان در ادبيات پيشگويانهء زرتشتى با استناد به متون پهلوى ، آنچنانكه بوده و هست ، پرداخته و بهويژه در فرگرد 3 اصل متون ارائه شده است . در فرگرد 4 و 5 به بيان اختلافات و تضادهاى موجود و چگونگى جعل و دستكارى در متون زرتشتى به خصوص در سدههاى دوم تا چهارم هجرى توجه شده است . و اينك توجه شما را به خلاصه مطالب كتاب جلب مىنماييم . در فرگرد نخست كتاب ، موعود ( سوشيانت ) زرتشتى باتوجه به آنچه در اوستا و ديگر منابع پهلوى آمده ، معرفى مىشود . در اين مبحث به كليه مواردى كه در اوستا از سوشيانت ( سوشيانس ) ياد مىشود ( همچون گاثاها ، يسنا ، يشتها ) اشاره شده ، آنگاه باتوجه به روايات و كتب پهلوى موضوع شرح و بسط مىيابد . در اين فرگرد پس از معرفى سه پسر آيندهء زرتشت - كه همانا موعودهاى نجاتبخش هستند و بنا به معتقدات زرتشتى هريك در سر هزارهاى ظهور مىيابند - از شش پارساى جاودانى كه همانا ياران و فرمانروايان معنوى و روحانى سوشيانتاند ، نيز ذكرى به ميان آمده است . آنگاه باتوجه به مطالب يشتها و روايت دين كرد ، مادران هريك از اين موعودها معرفى شده و در آخر شرح مفصل و جامعى دربارهء پيدايش و ظهور نجاتبخشان و وقايعى كه در هر هزاره اتفاق مىافتد ، به روايت صد در بندهش آمده است . در فرگرد دوم با عنوان « آخر الزمان در ادبيات پيشگويانهء زرتشتى » ، چنانكه از نامش پيداست به موضوع آخر الزمان بنابر آنچه در روايات و كتب پهلوى آمده ، توجه شده است . در اين قسمت قبل از هرچيز از دو تن از زمينهسازان ظهور يعنى پشوتن و بهرام ورجاوند ياد شده