مىرفته و عبارت مىباشند از : الحاوى ( الجامع الحاصر لصناعة الطب ) - رازى الكامل الصناعة الطبية ( الملكى ) - على بن عباس مجوسى . قانون - ابو على بن سينا . ذخيرهء خوارزمشاهى - سيد اسماعيل گرگانى . اين كتابها از زمان تاليف تا زمان قريب بعصر ما ( يك قرن پيش تقريبا ) مورد استناد ، و مرجع عموم اهل فن بوده است ، بويژه قانون بو على و كامل - الصناعه اهوازى كه در قرون وسطى به زبان لاتين و سپس بديگر زبانهاى زندهء اروپا ترجمه گرديده ، و در دانشگاهها و مدارس طبى تا يك قرن پيش تدريس مىگرديده است .

--> - ناگفته نماند رازى در جنب دانش پزشكى فيلسوفى بزرگ بوده و عقايد فلسفى و اجتماعى خاصى داشته و با يكى از فرق بزرگ مليون همكارى و فعاليت شديد داشته كه ابو ريحان بيرونى بدان اشاره يا تصريح دارد ، از اين جهت متعصبان عامه نسبت به او و عقايدش عداوت ورزيده‌اند . بارى به همين علت قبرش دور افتاده و مهجور بوده و سرانجام ظاهرا مفقود گرديده است . 2 - ابو ماهر موسى بن سيار : از مردم شيراز بود ، در آن شهر ديده بجهان گشوده است و هم در آن شهر به تحصيل دانش پرداخت ، در دانش پزشكى بمقام ارجمند رسيد ، گروهى از شاگردان برجسته در حلقهء درس او پرورش يافتند مانند : احمد بن محمد الطبرى ، ابو على بن مندويه ، على بن عباس مجوسى . ابو ماهر در آغاز پادشاهى خاندان بويهيان مىزيست و پزشك دربار فناخسرو عضد الدوله بوده است ، تاريخ ولادت و وفات او در منابع به نظر نرسيد ، گويند وى عمرى دراز داشت . و از تاليفات او است : كتاب در امراض چشم ، كتاب ستة ضروريه ، رساله در آلات جراحى تعليقات بر كتاب اغلوقن ( از سته عشر جالينوس ) ، كتاب در فصد و غيره . 3 - على بن عباس مجوسى از مردم شهر اهواز بود قفطى گويد : او پزشك كامل و حاذق ايرانى بوده و بنام : « پسر مجوسى » مشهور مىباشد ، نياكان او بر آيين زرتشتى بوده‌اند ، وى پزشك مخصوص دربار عضد الدوله فناخسرو بوده [ فناخسرو : عضد الدوله از سال 338 ه . تا 382 ه . ( 949 م تا 982 م . ] و كتاب ( الملكى ) - كامل الصناعه - را بنام او تاليف كرده است . از شاگردان مبرز ابو ماهر بود و در كامل الصناعه از استاد خود بسيار ياد مىكند و مسائل فن را از او نقل كرده است . پسر مجوسى در قرون وسطى نزد اروپائيان با آوازه و نامدار بوده و به خوبى او و جايگاه ارجمند ، او را در دانش پزشكى مىشناخته‌اند و او را Haly Abbas مىگفتند . و كتاب او كامل - الصناعه مورد توجه اهل فضل آن ديار در آن عصر بوده است ، و پزشكى استفان نام آن را به زبان لاتين - كه زبان علمى در آن عهد بوده - بنام : Liber Regius ترجمه كرده است و ميشل دوكاپلا Michael de Capella بر آن شرح نوشته است ، و در سال ( 1523 م . ) 930 ه . در شهر ليدن بچاپ رسيده است . ( طبقات الاطباء - ابن اصيبعه ، اخبار الحكماى - قفطى - طب اسلامى ادوارد و ديگر منابع تاريخى و كتب رجال ) . -