اين رود خروشان را از رسوبات گل و لاى ، تصفيه و پاكسازى كرده و از طريق شناخت مغالطهء مغالطه‌گران ، جلو اشتباهات گذشتگان را بگيرد . البتّه آنها كه داراى طبع سليم و آراء و افكار مستقيم هستند بطور طبيعى حقّ را از باطل شناخته و از فراگيرى اين صناعت مستغنى هستند اگرچه براى همين دسته نيز آموزش فن و قواعد مغالطه ، موجب بصيرت بيشتر مىگردد ، ولى اكثريت نياز به آموزش اين قواعد دارند . 4 . موضوع صناعت مغالطه و موادّ آن در مطلب چهارم دو نكته مطرح است : نكتهء اوّل : بيان موضوع صناعت مغالطه ؛ مىدانيم كه - نزد مشهور - هر علمى ، نيازمند موضوعى است كه در علم از عوارض آن موضوع بحث مىشود . همچنين هر بابى از ابواب ، مسأله‌اى از مسائل و صنعتى از صناعات نيز داراى موضوع خاصى است كه در آن صنعت در اطراف آن موضوع گفتگو مىشود . بر اين اساس بايد ديد موضوع صناعت مغالطه چيست ؟ مرحوم مظفر مىفرمايد : موضوع اين صناعت محدود به حدّ خاص و مخصوص به شىء خاصّى نيست ، مثلا مخصوص مسائل عقلى ، فلسفى يا مسائل نقلى و . . . نيست بلكه تمام آنچه را كه دو صناعت برهان و جدل بدان تعلّق داشت ، موضوع صناعت مغالطه همه را شامل مىشود . بنابراين موضوعات و مسايل صناعت مغالطه در مقابل موضوعات و مسائل آن دو صنعت است ، و بلكه مبادى آن هم در مقابل مبادى آن دو مىباشد ، يعنى اين‌كه مبادى آن شبيه مبادى ، مقدّمات ، صغريات و كبريات آن دو است ( مبادى صنعت برهان يقينيات بود و مبادى صنعت مغالطه شبيه به آن دو است مبادى صناعت جدل ، مشهورات و مسلمات بود و مبادى صناعت مغالطه شبيه به مشهورات است ، مسائل جدل شامل مسائل كليّه علوم ، فنون ، سياسيات و اقتصاديات و . . . مىشد در مقابل مسائل مغالطه هم به همان اندازهء توسعه دارد . خلاصه در كليه آن مطالبى كه قابل اقامه برهان يا جدل بود قابل آنست كه از در مغالطه درآييم ) با اين تفاوت كه صناعت برهان و جدل دو صناعت حقيقى و واقعى بودند ولى صناعت مغالطه يك صناعت صورى و ظاهرى است زيرا كه مشابهت مبادى مغالطه به مبادى برهان و جدل در ظاهر و برحسب رواج و شهرت آن قضايا در اذهان است كه