خصم مىتواند آن را انكار كند . ولى گاهى تفاضل ميان آن دو احتياج به بحث و بررسى دارد و در به دو امر چندان واضح و روشن نيست موضع اولى و آثر در اين‌گونه موارد به كار مىآيد و اتفاقا در خارج و در مجامع از اين‌گونه بحث‌ها فراوان است كه گاهى دو نفر راجع به برترىهاى دو شيىء بحث مىكنند مثلا فلان خوردنى و نوشيدنى بهتر است يا آن ديگرى ؟ فلان لباس و پوشيدنى بهتر است ( از حيث گرمى ، نرمى ، زيبايى و . . . ) يا آن ديگرى ؟ فلان منزل مسكونى ، وسيلهء سوارى و . . . بهتر است يا آن ديگرى ؟ فلان كتاب درسى كامل‌تر است يا آن ديگرى ؟ و . . . كه هركدام طرفى را گرفته و با يكديگر به مباحثه مىپردازند يا گاهى راجع به فضيلت و برترى يكى از دو شخص بر ديگرى گفتگو مىكنند مثلا از حيث مراتب فضل ، علم و كمال فلان عالم افضل و اعلم و اكمل است يا آن ديگرى ؟ از حيث وظائف و مسئوليت‌ها فلانى مسؤليتش بيشتر يا وظيفه‌شناس‌تر است و يا آن ديگرى ؟ از حيث اخلاق و عادات فلانى داراى خلقيّات پسنديده‌ترى هست يا آن ديگرى ؟ فلانى بخشنده‌تر و شجاع‌تر و . . . است يا آن ديگرى ؟ و . . . در مواردى كه راجع به افضليّت و برترى يكى از دو شخص بر ديگرى بحث مىشود گاهى به اين صورت است كه متنازغين هردو در وجه فضيلت و برترى اتّفاق‌نظر دارند مثل اين‌كه دو نفر بحث مىكنند كه آيا حاتم طايى ( شهرهء خاصّ و عامّ در جود و كرم ) كريم‌تر و بخشنده‌تر است يا معن بن زائده ( ابو الوليد معن زائدة بن عبد اللّه الشيبانى امير و قائد اموى من اشهر اجواد العرب كان شجاعا فصيحا اكرمه المنصور العباسى و ولّاه سجستانى ، اغتيل ) كريم‌تر است ؟ درحالىكه طرفين بحث هردو قبول دارند كه كرم و بخشندگى يك فضيلت و كمال است و هردو متّفق هستند كه هم حاتم و هم معن به اين كمال متصف بوده‌اند ولى در « كريم‌تر » بودن بحث دارند در چنين مواردى البتّه بايد به كتب تاريخ و حوادث تاريخى مراجعه كرد و احوالات آن دو را مطالعه نمود تا بدانيم كدام كريم‌تر بوده‌اند ؟ و جاى استدلال منطقى و استفاده از قواعد فنّ جدل و منطق نيست . و گاهى نزاع آن دو در اصل وجه افضليّت و ملاك افضليّت است مثل اين‌كه هردو قبول دارند كه : حاتم طايى تمام هستى خود را بذل و بخشش مىكرد و آن‌چه دار و ندارش بود انفاق مىكرد ولى معن بن زائده تنها زيادى اموالش را مىبخشيد و ما يحتاج خود را نگهدارى مىكرد و هردو قبول دارند كه همان مقدار زيادى مال آقاى معن از