منشأ تأثير اين قضايا : تأثير قضاياى مخيّله ( كه مواد ، مقدّمات ، صغريات و كبريات قياسات شعرى را تشكيل مىدهند ) در نفس آدمى از آنجا سرچشمه مىگيرد كه شخص به كار برندهء اين قضايا يك امر خيالى محض را كه هيچ واقعيتى ندارد با تعبيرات خاصى بيان مىكند سپس در پوششى از الفاظ فريبنده به مخاطبين ارائه مىدهد و آن تأثيرات را ايجاد مىكند . از آنجا كه زيبايى الفاظ در قالب مجازات ، تشبيهات ، استعاره‌ها و انواع و اقسام محسنات لفظى و معنوى كه در علم بديع مطرح است ، صد چندان مىشود اگر شخص اين قضاياى خيالى را در قالب مجازات و تشبيهات و . . . به كار ببرد و كلام خويش را نمكين سازد البتّه تأثير كلامش در مخاطب دو چندان خواهد شد و اگر به امور مذكور امر شعر را نيز بيافزايد يعنى در قالب وزن و قافيه باشد و يا آن را به نثر بيان كند ، نثرى كه مزدوج و مسجع باشد ، ( هردو جمله را به يك آهنگ بيان كردن ) البتّه تأثير كلام صد چندان مىشود . از همهء اينها گذشته اگر اين اشعار و كلمات را با صداى دلنشين و آهنگ موسيقى آن هم‌آهنگى كه متناسب با وزن باشد و متناسب با نوع تخييل ( در شادى آهنگ خاص و در غم‌ومصيبت آهنگ مخصوص ) همراه كنند ديگر تأثير كلام هزار چندان شده و قابل وصف نيست ، آن‌چنان‌كه با شعرى جمعيتى را گريان و يا خندان مىكنند و با تحريك احساسات آنها را آرام يا برافروخته مىسازند . تمام اين عوامل نشان مىدهد كه تأثيرگذارى مخيلّات در نفس انسان نه از اين جهت است كه آنها متضمّن يك سلسله حقايقى هستند كه انسان آنها را تصديق مىكند بلكه حتّى با علم به كذب آن قضايا نيز اين تأثيرات هست و اين نيست مگر به خاطر تصوير اين قضايا در قالب الفاظ و تعابير خاص به اضافهء آن‌چه كه بدان ضميمه شده و سبب جذابيّت آن مىشود .