على محمدى خراسانى

255

شرح منطق مظفر (فارسى)

ب . مخصوص انسان‌هاى يك منطقه است مثلا خراسانىها فلان عادت را دارند . ج . مخصوص يك امّت و پيروان يك دين است . مثلا مسلمانان فلان عادت را دارند . د . مربوط به همهء مردم دنيا است . مثلا در سراسر عالم مهمان را ضيافت مىكنند . 2 . برخى از عادات هم شخصى بوده و مخصوص شخصى معيّنى است كه در اينجا كارى به آن نداريم و به صرف عادت يك نفر كه قضيه‌اى مشهوره نمىشود . و چون عادتهاى عامّه گوناگون است مشهوره بودن قضاياى عاديه نيز متفاوت است . برخى از آنها نزد اهل يك شهر مشهورند و برخى نزد مردمان يك استان و برخى نزديك امّت و شايد قضيه‌اى نزد عدّه‌اى مشهوره باشد ولى نزد عده ديگر مشهوره نباشد و يا حتّى ضد آن شهرت داشته باشد . از خصوصيت انسانها اين است كه افرادى را كه عادت را محترم شمرده و حفظ و رعايت كنند گرامى مىدارند و مدح مىكنند و در مقابل كسانى را كه به عادات آنها بىاعتنايى كرده و آن را ناديده بگيرند تقبيح و مذمت مىكنند و فرقى نمىگذارند ميان اينكه فلان عادت از ديدگاه عقلى و شرعى يك عادت نيك و پسنديده باشد يا زشت و ناپسند بلكه صرفا چون عادت شده ، براى آنها محترم است مثلا : در مناطقى كه ريش گذاشتن عادت شده اگر جوان يا ميانسالى ريش خود را بتراشد مردم منطقه او را به انتقاد گرفته و مذمت مىكنند و در مناطقى كه تراشيدن ريش عادت شده ( و اين نعمت خدا دادى محاسن را كه مايهء زينت مرد است به دست خود نابود مىسازند و خود را شبيه زنان مىسازند ) اگر كسى ريش خود را نتراشد او را مذمت مىكنند ، يا مثلا در مناطقى كه پوشيدن لباس خاصى معتبر و عادت است ( مثلا در ميان عشاير ، عربها ، كردها و بالاخره در هر منطقه‌اى كه باشد ) اگر كسى از مردمان آنجا از آن لباس خارج شده و لباس مناطق ديگر را بپوشد او را مذمّت مىكنند كه چرا از لباس آباء و اجدادى خود خارج گشته است . روى همين اصل در شرع مقدس پوشيدن لباس شهرت حرام شده زيرا با پوشيدن اين لباس همه به او اشاره مىكنند كه فلانى لباس جديدى غير از لباس اصلى اين منطقه به تن كرده و اعتراضات و انتقادات و غيبت‌ها شروع مىشود و شارع اين را تحريم كرده و اعتراضات و انتقادات و غيبت‌ها شروع مىشود و شارع مقدس اين را تحريم كرده و