3 . قسم ديگر اين است كه يكى از دو طرف قضيه احتمالش راجح است و بر طرف ديگر مىچربد . اين قسم خود دو شعبه دارد : يا اين است كه جانب مضمون خبر ( مثلا ثبوت قيام براى زيد در قضيهء « زيد قائم » و يا جانب سلب در مثل « زيد ليس بقائم » احتمالش راجح و قوى و جانب نقيض و مخالف آن ( كه مدّنظر شما نيست ) احتمالش مرجوح و موهوم و ضعيف است يعنى 90 % احتمال وقوع مضمون خبر و 10 % احتمال عدم وقوع مىدهيم . نام اين حالت نفسانيه ظن است كه آن نيز از اقسام تصديق است . 4 . و يا اين است كه جانب مخالف راجح و قوى بوده ، و احتمال جانب موافق و مضمون خبر ضعيف و وهمى است . مثلا 20 % احتمال ثبوت قيام براى زيد ، و 80 % احتمال سلب مىدهيم ، كه جانب سلب قوى و راجح است . اين قسم را وهم مىناميم . و هم برعكس ظنّ است ، زيرا در ظنّ ، طرف موافق راجح است و در وهم ، طرف مخالف رجحان دارد . شايسته يادآورى است كه وهم و شك از اقسام جهل هستند نه علم . بنابراين مىتوانيم حالات نفس را در رابطه با وقوع و لا وقوع يك خبر به چهار حالت تقسيم كنيم كه تقسيم هم انحصارى نه استقرايى است . يعنى شقّ پنجمى وجود ندارد . 1 . حالت يقين : يقين عبارت است از اعتقادى كه اوّلا جزمى و بتّى و صددر صدى باشد ، و احتمال خلاف نداشته باشد . ثانيا مطابق با واقع باشد . و فرقى نيست يقين به جانب ثبوت پيدا كرده و جانب ثبوت را به تصديق جزمى بپذيريم و احتمال كذب در آن نباشد . يا بالعكس يعنى جزم به عدم و سلب پيدا كرده و احتمال خلاف ندهيم . يقين عالىترين مرحلهء تصديق است و همان‌طورى كه در پاورقى مصنف آمده كلمهء يقين دو معنا دارد : الف : يقين بالمعنى الاخص و آن خصوص اعتقاد جازم مطابق با واقع است كه از راه نظر و استدلال حاصل مىشود و با تشكيك مشكّك زائل نمىگردد . ب : يقين بالمعنى الاعم و آن عبارت است از مطلق اعتقاد جازم مطابق با واقع ، اعم از اينكه از راه نظر و اكتساب حاصل شود يا از راه تقليد از ديگرى . در باب صناعات خمس ، يقين در مقابل تقليد و به معناى اخص به كار مىرود ، ولى در ما نحن فيه يقين به معناى اعم است و شامل تقليد هم مىشود .