اختلال نظام معيشت است . يعنى تا زمانى كه احتياط منجر به اين تالى فاسد نشود ، از نظر عقل ، مطلقاً پسنديده است . آرى وقتى به حدّ اخلال به نظام زندگى رسيد ، هرگز چنين احتياطى پسنديده نخواهد بود . « 1 » احتياط در چند مورد مطلقاً پسنديده ، چه نسبت به امور مهمّه‌اى كه شرع مقدّس براى آن اهتمام زيادى قائل شده است ؛ همانند جان ، آبرو و اموال مردم كه حقوق الناس است و خيلى در آن احتياط و دقّت سفارش شده است ، و چه نسبت به ساير امور كه چندان مورد اهتمام نيست و يك امر شخصى است ، « بينه و بين الله تعالى » در هر حال احتياط خوب است ، مطلقاً . يعنى چه احتمال تكليف ( وجوب يا حرمت ) ، قوىّ و مظنون باشد « 2 » و چه مشكوك و متوسط باشد ، و چه ضعيف و موهوم . با توجّه به اين‌كه احتياط مطلقاً حُسنْ پيدا كرد و متقابلًا احتياط تامّ و كامل و همه‌جانبه سر از اختلال نظام و محذور درمىآورد بهتر است مكلّفِ ملتفتِ به اين جوانب ، از آغاز و قبل از شروع در احتياطات يك تقسيمى بكند و بعضى را بر بعض ديگر مقدّم بدارد و حدّ وسطى را اخذ كند ؛ آن هم يا به اين است كه از نظر درصد احتمال ، تبعيض قائل شود و در جايى كه احتمال ، قوى و مظنون است احتياط كند و هر جا ضعيف و موهوم يا مشكوك و متساوى الطرفين است ، احتياط را كنار بگذارد ( خيرالامور أوسطها ) ، و يا بر حَسبِ محتمل و متعلّق تكليف مشكوك ، تقسيم كند . اگر مورد از موارد مهمّه است مثل اعراض و نفوس و . . . ، احتياط كند و در ساير موارد ، احتياط را كنار بگذارد . به اين ترتيب راه ميانه و اعتدالى را برگزيده است . فافهم : شايد اشاره باشد به اين‌كه در امور مهمّه‌اى كه اشاره شد احتياط تنها حُسن و استحباب ندارد ، بلكه امرى واجب و لازم است و از مانحن‌فيه فاصله دارد .

--> ( 1 ) . حسن احتياط ، شرعاً مرز ديگرى دارد به نام عسر و حرج كه فعلًا بحث ما در احتياط مستحبى است و آن مرز به درد احتياط واجب مىخورد ؛ و گرنه در مستحبات كسى بخواهد خود را به زحمت بياندازد و احتياط كند منعى نيست و حُسن آن رفع نشده است . ( 2 ) . به ظنّ معتبر و غيرمعتبر كه عمده همين دومى است .