آزادى مىآورند و اخبار احتياط در همين مورد عدم علم به واقع ، براى ما مضيقه درست مىكنند و تعارض دارند . بعضى از اخبار برائت و اخبار احتياط از لحاظ سعه و ضيق دايره ، برابرند ؛ يعنى هر دو دسته شبهه موضوعيه و حكميه ، وجوبيه و تحريميّه را شامل مىشوند ، ولى اخبار برائت از لحاظ ظهور قوىتر و اظهرند و يا حتى نصّ در برائت و آزادى هستند ، مثل حديث رفع و سعه و حجب ، و نصّ يا اظهر ، بر ظاهر مقدّم است و جمع به اين است كه شبهات بدويّه ، بعد از فحص ، از آنِ اخبار برائت باشد و اخبار احتياط به باب شبهه بدويه قبل از فحص و شبهه مقرون به علم اجمالى ، اختصاص يابد . بعضى از اخبار برائت نيز مثل حديث حليّت ( كل شىء حلال . . . ) و حديث اطلاق ( كل شىء مطلق ) ، هم از لحاظ دايره و شعاع ، اخصّ از اخبار احتياط هستند ، زيرا مختص به شبههء تحريميّه‌اند و قانون ، تقديم خاصّ بر عامّ است و هم از حيث دلالت ، اظهر و بلكه نصّ در حليّت هستند ، و اخبار احتياط ظهور در وجوب احتياط دارند - چون امر است و ظهور در وجوب دارد - و قانون ، تقديم اظهر بر ظاهر يا تقديم نصّ بر ظاهر است . به هر حال در مورد شبهات تحريميّه بعدالفحص واليأس كه مورد دعواى ما با اخباريين است ، جاى اخبار حليّت و برائت است ، نه جاى اخبار الاحتياط . مع أن هناك قرائن دالة على أنه للإرشاد فيختلف إيجابا و استحبابا حسب اختلاف ما يرشد إليه . و يؤيده أنه لو لم يكن للإرشاد لوجب [ يوجب ] تخصيصه لا محالة ببعض الشبهات إجماعا مع أنه آب عن التخصيص قطعا كيف لا يكون ( قوله : قف عند الشبهة فإن الوقوف عند الشبهة خير من الاقتحام فى الهلكة ) للإرشاد مع أن المهلكة ظاهرة فى العقوبة و لا عقوبة فى الشبهة البدوية قبل إيجاب الوقوف و الاحتياط فكيف يعلل إيجابه بأنه خير من الاقتحام فى الهلكة . قوله : مع انّ هناك قرائن . . . : جواب سوم : جواب مشترك به هر دو دسته اخبار توقف و احتياط : مدّعاى اخبارى اين است كه به بركت اين اخبار ، در شبههء تحريميه ، توقّف و احتياط ، وجوب شرعى مولوى دارد ، در حالى كه اوامر وارده در اخبار احتياط و توقف ، امر مولوى نيست و از شارع بما هو شارعٌ صادر نشده است ، بلكه ارشادى است و از قبيل اوامر طبيب به مريض است كه اصلًا ناشى از مطلوبيّت مصرف فلان دارو نزد طبيب نيست ، بلكه صد در صد ارشاد و هدايت به اين مطلب است كه فلان دارو ، فلان اثر خوب و مثبت را دارد و به حال شما سودمند است و فلان دارو اثر مخرّب و ويرانگر دارد و به حال شما زيان‌بار است . اگر مصرف كنيد ، به آثار و خواص واقعى دارو ( منافع و مضار ) مبتلا مىشويد و . . . ؛ و گرنه به حال طبيب سود و زيانى ندارد . اوامر احتياط و توقف همچنين است ، يعنى ارشاد مىكند به آثار و خواص واقعى ارتكاب فلان مشتبه ، و اگر اين اخبار نبود هم آن آثار مترتّب بود و وقتى ارشادى شد نسبت به موارد مختلف فرق مىكند ، يعنى در بعضى موارد ارشاد وجوبى است ، مثلًا در موردى كه اثر واقعى ، هلاكت و عقوبت