ناملايم هستند . يعنى باعث مىشود كه از ثواب نماز كاسته شود و صد درجه مصلحت به 80 درجه تبديل شود ؛ مثل نماز در حمام كه حواس انسان جمع نيست و حضور قلب ندارد . « 1 » و برعكس برخى از مكان‌ها خيلى با روح نماز سازگار هستند و ارتباط تنگاتنگ دارند و موجب مىشود كه بر ثواب نماز افزوده شود و صد درجه به صد و پنجاه درجه و يا صدها برابر برسد . مثل نماز در مسجد يا مشاهد مشرّفه . برخى از مكان‌ها هم ، نه خيلى با روح نماز ناسازگار و نه چندان سازگار ، يعنى ثواب نماز را نه كم مىكند و نه زياد ؛ مثل نماز در منزل . حال نهى از نماز در حمام به‌خاطر منقصتى است كه در خصوص اين فرد وجود دارد . و ضمناً اين نهى صد در صد ارشادى است نه مولوى ؛ زيرا نهى مولوى از منقصت و مفسدى در فعل سرچشمه مىگيرد كه مفسدهء غالبه است و هشتاد درجه مفسده دارد و حقيقتاً نهى شده‌ايم ، ولى در مانحن‌فيه - علىالفرض - جانب فعل ، هشتاد درجه مصلحت دارد و مصلحت غالب و راجح است ؛ نهى مولوى نيست و به داعىِ طلب مولوىِ نفسانى نيست ، بلكه ارشادى است ، يعنى مكلف را راهنمايى مىكند كه اين فرد به خاطر خصوصيت مكانى داراى هشتاد درجه مصلحت مىباشد و چه بهتر كه فردى را اختيار كنى كه مبتلا به اين حزازت نيست و آن را به‌جاى اين بياورى ( نماز در منزل يا در مسجد ) . ولى باز هم محذورى ندارد و اجتماع حكم ارشادى با مولوى كاملًا سازگار است ، زيرا امر مولوى به اصل طبيعت نماز بار شده است كه داراى افراد مختلفى است و نهى ارشادى ، از فرد خاص با خصوصياتى كه دارد نهى كرده است و منظور ، رسيدن به فرد اعلى و اكمل مىباشد . شبههء مشهور : مشهور فقهاء در باب عبادات مكروهه شبهه‌اى را مطرح مىكنند و آن اين‌كه : از طرفى عبادت ، مساوى با رجحان ( استحباب يا وجوب ) است و از طرفى كراهت به معناى مرجوحيّت است . چگونه ممكن است عبادتى ، هم راجح باشد و هم مرجوح ؟ مشهور در پاسخ گفته‌اند كه كراهت در عبادات به معناى اقليّت ثواب است ، يعنى اين عبادت از عبادت ديگر ثوابش كمتر است ، نه اين‌كه واقعاً و فى نفسه مرجوح و مكروه باشد . مرحوم آخوند مىفرمايد : منظور مشهور همين است كه ما گفتيم . يعنى خصوصيات مكانى موجب حدوث نقصان و حزازت مىگردد و . . . ؛ ولو عبارت مشهور مطلق است و موجب اشتباه فصول شده كه ذيلًا خواهيم آورد . دو اشكال صاحب فصول : مرحوم صاحب فصول بر سخن مشهور - كه كراهت را به معناى اقليّت ثواب معنى كرده‌اند - دو اشكال گرفته است : 1 . اگر به‌طور مطلق بگوييم كراهت در عبادات به معناى مذكور است ، لازمه‌اش اين است كه هر عبادتى را كه با عبادت ديگر مقايسه نموده و آن را از حيث ثواب كمتر مىيابيم نسبت به ديگرى

--> ( 1 ) . البتّه اينجا مثل نماز در مواضع تهمت نيست كه خودِ بودنِ در موضع تهمت ، كراهت دارد ولو در ضمن نماز نباشد . اينجا نفس بودن در حمام مرجوح نيست ، بلكه چه‌بسا به‌خاطر شست‌وشو و نظافت راجح است ، ولى نماز در اين حال مرجوح است .