تتمّهء استصحاب پس از اتمام تنبيهات باب ، مطالبى را در پايان تحت سه عنوان تتمّه ، خاتمه ، تذنيب ذكر مىكنند . تتمّه استصحاب دربارهء برخى از اركان و مقوّمات و شروط جريان استصحاب است . مرحوم آخوند و مرحوم شيخ اعظم بحث جدايى براى اين مطالب منعقد نكرده‌اند و تنها در لابلاى مباحث باب ، شرايط جريان استصحاب را ذكر فرموده‌اند ؛ ولى مرحوم مظفّر در اصول فقه بحث جدايى با عنوان « مقوّمات الاستصحاب » تشكيل داده و هفت امر را مورد بحث قرار داده‌اند و مرحوم مشكينى هم در حاشيهء كفايه شروط جريان را فهرست نموده‌اند . ، فعلا مرحوم آخوند دو امر را بيان مىكنند : 1 - يكى از شروط جريان استصحاب بقاء موضوع است ( به بيانى كه به زودى خواهد آمد . ) 2 - شرط ديگر آن است كه يك امارهء معتبرى در مورد استصحاب نباشد ، و گرنه با وجود اماره نوبت به اصل نمىرسد حتّى اگر اماره موافق اصل باشد ( و مفاد هر دو وجوب باشد مثلا ) تا چه رسد به فرض مخالف بودن اماره با اصل كه به طريق اولى نوبت به اصل نمىرسد سرّ مطلب به زودى بيان مىشود . حال دربارهء دو شرط مذكور دو مقام از بحث مىآورند . مقام اوّل راجع به شرط اوّل يعنى بقاء موضوع است و در اين رابطه چهار پرسش و پاسخ مطرح است : 1 - مراد از موضوع چيست ؟ مرحوم آخوند متعرّض اين مطلب نشد ، ولى شيخ اعظم در رسائل فرموده كه مراد از موضوع ، معروض مستصحب است ، فى المثل اگر وجوب نماز جمعه را استصحاب كنيم ، مستصحب ما خود وجوب است و معروض آن نماز جمعه