على محمدى خراسانى

95

شرح كفاية الأصول (فارسى)

فصل اول حجيت ظواهر بطور كلى ظن دو بخش دارد : 1 - ظن خاص ، 2 - ظن مطلق . ظن خاصّ عبارتست است از اماره ظنيه‌اى كه دليل خاصّ بر حجيّت خصوص آن قائم شده ، مثل ظواهر و خبر واحد ثقه كه به عنوان ظاهر بودن يا خبر ثقه بودن دليل قاطع بر حجيّت آنها قائم شده است . ظن مطلق آن است كه هر ظنى از هر راهى ( به جز ظنون باطله مثل قياس ) حاصل شود حجّت و لازم الاتباع است و مدرك حجيّت آن دليل انسداد است كه از مقدماتى تشكيل شده و نتيجه آنها لزوم اتباع ظن است ، خواه ظن حاصل از خبر واحد باشد يا از ظواهر ، يا از راه شهرت فتوائيه ، فعلا بحث ما پيرامون ظنون خاصه است و اهمّ اين امارات ظنيه پنج اماره است . 1 - ظواهر ، 2 - اجماع منقول ، 3 - قول لغوى ، 4 - شهرت فتوائيه ، 5 - خبر واحد . هركدام را در فصلى جداگانه بحث مىكنيم . فصل اوّل از فصول مزبور درباره حجيّت ظواهر است . بطور كلى كلام گاهى نص است و گاهى ظاهر و گاهى مجمل . نص كلامى است كه صددرصدى باشد ؛ يعنى دلالتش بر مراد متكلم قاطع باشد و يك در هزار هم احتمال خلاف در آن داده نشود . ظاهر كلامى است كه مفادش ظاهر و آشكار است و معناى مقصود از آن تبادر مىكند ؛ ولى چنين نيست كه قاطع و صددرصدى باشد ، بلكه احتمال خلاف هم دارد ؛ ولى