على محمدى خراسانى

20

شرح كفاية الأصول (فارسى)

براى فردى كه ضعف و سستى پيدا مىكند و نشاط دعا خواندن از او گرفته مىشود . چنين صومى منهى به نهى تنزيهى است و بدل هم ندارد ، زيرا صوم روز هشتم ذىالحجّه يا روز يازدهم به بعد ، استقلالا استحباب دارد و ربطى به صوم روز عرفه ندارند و بدل از او نيست . مثال ديگر نافله‌هاى مبتدئه در پاره‌اى از اوقات مىباشد . ( نمازهاى نافله را مىتوان به دو دسته تقسيم كرد : 1 - نوافل ذوات الاسباب يعنى نافله‌هايى كه داراى سبب خاص مىباشند ، مثل نماز تحيّت ، نماز زيارت ، نماز استخاره و . . . كه مسبب از ورود در مسجد ، زيارت ، استخاره و . . . مىباشند . اين‌گونه نوافل هرگاه سببشان محقق شود ، استحباب پيدا مىكنند و مكروه هم نيستند . 2 - نوافل مبتدئه : نافله‌هايى كه سبب خاصّى ندارند و ابتدا به ساكن انجام مىشوند و از باب اينكه نماز معراج مؤمن است ، نماز قربان كلّ تقىّ است ، نماز بهترين چيزى است كه در اسلام تشريع شده ، پس هركس بخواهد كم بجا مىآورد و هركس مايل باشد زياد بجا مىآورد ( نمازهاى مستحبى ) و . . . هرگاه فرصتى پيدا مىشود انسان دو ركعت نماز بجا مىآورد . اين‌گونه نافله‌ها در بعضى اوقات كراهت دارند ، مثل لحظهء طلوع و غروب خورشيد كه در آن فاصله‌هاى زمانى از خواندن نافله نهى شده ) بدلى براى آنها نيست . زيرا نافلهء قبل يا بعد از لحظهء طلوع يا غروب ، استحباب نفسى دارد و بدل از نافلهء در آن زمان مخصوص نيست تا جاى او را بگيرد . 2 - قسم دوم : عباداتى است كه مستقيما نهى به آنها تعلق گرفته و خود عنوان عبادى مورد نهى كراهتى واقع شده است ، ولى به گونه‌ايست كه بدل و جانشين دارد و ما مىتوانيم فرد منهى عنه را رها كرده و عبادت ديگرى را بجاى آن انجام دهيم ، مثل نماز در حمام كه مكروه است و خطاب « لا تصلّ فى الحمام » دارد ولى به جاى آن مىتوان نماز صبح را در منزل يا مسجد يا مكان شريف ديگر انجام داد . 3 - قسم سوم : عباداتى كه در ظاهر خطاب ، نهى به عنوان عبادى بار شده ، ولى در واقع