على محمدى خراسانى

351

شرح كفاية الأصول (فارسى)

فصل دهم واجب كفائى فصل دهم از فصول باب اوامر پيرامون واجب كفائى است ، واجب در تقسيمى دو قسم مىباشد : 1 - واجب عينى : آنست كه بر همهء مكلّفين واجب مىشود با انجام بعضى از دوش ديگران ساقط نمىشود مثل نمازهاى يوميّه ، روزهء ماه مبارك رمضان و . . . 2 - واجب كفائى : آنست كه بر همهء مكلّفين واجب مىشود ولى با انجام فرد يا دسته‌اى از افراد از عهدهء بقيّهء مكلّفين ساقط مىشود . مانند تجهيز ميّت ، ازالهء نجاست از مسجد ، انقاذ غريق ، جواب سلام و . . . حال بحثى است در رابطه با ماهيّت واجب كفائى كه چه سنخ واجبى است ؟ اگر بر همه واجب است چرا با انجام بعضى از بعض ديگر ساقط مىشود ؟ آخوند ( ره ) مىفرمايد : همان‌طورىكه واجب تخييرى در قبال واجب تعيينى سنخ خاصّى از واجب است ، واجب كفائى نيز در قبال واجب عينى سنخ معيّنى از وجوب است و واجبات دين ما دو دسته مىباشند : 1 - عينى 2 - كفائى . خصايص واجب كفائى آنست كه : الف ) ابتدا بر همهء مكلّفين واجب مىشود ، زيرا واجب كردن آن بر خصوص فردى يا گروهى از واجدين شرايط ، ترجيح بلا مرجّح است . مثلا همگان مخاطب به خطاب تجهيز ميّت هستند . ب ) با انجام بعضى از بعض ديگر ساقط مىشود ، زيرا با فعل بعض غرض مولى حاصل مىشود و با حصول غرض امر هم ساقط مىشود و گرنه بقاء آن لغو و غير حكيمانه