مخترعات اسلام نيست بلكه در زمان ابراهيم هم بوده و قديم است . 3 - قوله تعالى : وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا « 1 » بازدانسته مىشود كه صلاة و زكات هم در شريعت جناب عيسى ( ع ) بوده و مخصوص اسلام نيست . [ رد اين شاهد : جناب محمد فرزند مرحوم آخوند رحمة اللّه عليها در حاشيه به استشهاد پدر اعتراض كرده و فرمود : اصل اين عبادات قبل از اسلام هم بوده اما انبياء سلف نوعا عرب زبان نبودند و به لغت عبرانى يا سريانى سخن مىگفتند . ابراهيم كه عرب زبان نبوده ، نوح ، عيسى ، موسى ، آدم و . . . كه عرب‌زبان نبودند . تنها جناب هود و صالح و شعيب و اسماعيل و حضرت ختمىمرتبت عرب‌زبان نبودند . « 2 » و معلوم نيست كه قبل از اسلام آن عبادت مخصوص نامش حج يا صلاة و . . . بوده ، بلكه به لغات ديگرى بوده و اولين كسى كه در عربى اين الفاظ و اسامى را براى آن عبادات قرار داد ، شارع اسلام بود . پس نسبت به اين الفاظ معانى جديدى است ] . حال ما كارى به اين شاهد و اعتراض نداريم . ما مىگوئيم اگر اين احتمال را بپذيريم كه اين عبادات و معانى قبل از اسلام هم وجود داشته [ چنان كه قاضى ابى بكر باقلانى در مقدمه دهم مبحث صحيح و اعم پذيرفته كما سيأتى ] نتيجه مىگيريم كه الفاظ مذكوره حقائق لغويه هستند نه شرعيه . قوله : و اختلاف : اگر كسى بگويد : قبول داريم كه اين عبادات قبلا هم وجود داشته ولى ميان حج و صلاة و . . . در شرايع سابق با اين عبادات در اسلام تفاوت از زمين تا آسمان است . يعنى از نظر كمى و كيفى ، خصوصيات ، اجزاء و شرائط خيلى با هم متفاوتند . آنگاه ادعا مىكنيم كه اين مجموعه با اين اجزاء و شرائط معينى كه در اسلام وجود دارد و نامش صلاة يا حج و . . . است ، در اديان قبلى نبوده پس اين مجموعه جديد و از مخترعات شارع است . در جواب مىگوئيم : ما هم قبول داريم كه اين تفاوتها هست ولى تمام آنها مربوط به

--> ( 1 ) - سوره مريم ، آيه 31 . ( 2 ) - بحار الانوار ، ج 11 ، ص 32 ، روايت 24 ؛ و ص 42 ، روايت 44 و 46 و 47 ؛ و ص 43 روايت 48 .