على محمدى خراسانى

21

شرح رسائل (فارسى)

و ظاهر خارج شده و در تعارض ظاهرين داخل مىشود و در آنجا سه مرحله پيدا مىكند : 1 - اگر خاص قوت دلالى يا رجحان سندى داشت و اظهر بود بر عام مقدم مىشود مثل اكرم العلماء و يستحب اكرام النحويين كه ظهور يستحب در استحباب اقوى از ظهور اكرم در وجوب است و مقدم مىشود . 2 - و اگر عام اقوى دلالة يا ارجح سندا بود عام مقدم مىشود مثل اكرم العلماء و ينبغى اكرام العلماء كه ظهور ينبغى در استحباب اضعف از ظهور اكرم در وجوب است . 3 - و اگر هيچ‌كدام از جهات دلالت يا سندا رجحان نداشته بلكه از حيث ظهور مساوى بودند قوانين متعارضين پياده مىشود كه تخيير باشد يا توقف و . . . كما سيأتى قوله : و هذا : تنظيرى است براى مطلب فوق كه گفتيم حجيت اصالة الظهور مقيد است به صورت عدم ظن معتبر بر خلاف و اين مطلب نظير مطلبى است كه در باب استصحاب گفته‌اند كه برفرض اماره بودن و افادهء ظن احدى استصحاب را در معارضه با ساير امارات مسلم الامارية مقدم نداشته‌اند بلكه امارات ديگر و لو ضعيفه باشد مقدم مىشوند و اين كاشف از اينست كه افاده كردن استصحاب ظن را [ بر مبناى شيخ بهائى كه طرفدار ظن شخصى است ] و يا اعتبار و حجيت ظن نوعى حاصله از استصحاب [ بر مبناى مشهور قدماء ] مقيد است به اينكه ظن معتبرى بر خلاف آن نباشد و گرنه حجيّت نخواهد داشت . در نتيجه تقدم تقدم ادله اجتهاديه بر اصول لفظيه در پنج صورت از باب ورود و در يك صورت از باب حكومت و در بقيه صور هم تقدمى نيست