على محمدى خراسانى

69

شرح رسائل (فارسى)

پس از استكشاف اين مطلب مىگوئيم اگر فرض كنيم كه استثناء بعدى قرينه است بر اينكه هر زمانى از ازمنه در عام استقلالا موضوعيت دارند و عموم ازمان افرادى است البته مثال مذكور ملحق مىشود به صورتى كه ذكر شد و احكامش هم تفصيلا بيان شد كه به عموم عام مراجعه مىشود نه استصحاب خاص . ولى اگر فرض كرديم كه اين استثناء صرفا قرينه است بر ظهور عام قبلى در دوام و استمرار و امّا اينكه هر زمانى هم علىحده موضوع حكم باشد ثابت نيست در اين صورت مثال مذكور به شق بعدى مطلب ملحق مىشود كه تفصيلا حكم آن خواهد آمد . قوله : و ان اخذ : و امّا اگر عموم ازمان در لسان دليل صرفا به منظور بيان استمرار اخذ شده يعنى فقط دلالت دارد كه مطلوب مولى استمرار فلان عمل است نه ايجادش يك‌بار و تركش بار ديگر به بيانى كه در نكته سوم در مقدمه گفته آمد نظرى اينكه فرموده باشد : اكرم العلماء دائما او ابدا يعنى على الدوام و پيوسته از تو مىخواهم كه دانشمندان را گرامى بدارى نه اينكه روزى گرامى داشته و روز ديگر بدانها پشت كنى . در اين فرض اگر پس از مدتى خاصى آمد مبنى بر اينكه اكرام زيد در روز جمعه حرام است و فرض هم كرديم كه روز جمعه بودن قيد الحكم نيست بلكه صرفا ظرفيت دارد و تقييد يا تخصيص مال فرد است نه زمان و سپس نسبت به روزهاى بعدى شك كرديم كه آيا اكرام زيد داخل در عموم عام مىشود يا تحت خاص باقى مىماند در اين صورت حكم اينست كه از استصحاب حكم مخصص استفاده مىكنيم و نه از اصالة العموم . امّا از استصحاب چون شرط آن محرز است و هو وحدة الموضوع چون اين