1 - استقلالى و آن عبارتست از اينكه اگر هم فى الواقع اكثر واجب بوده چنانچه ما اقل را اتيان كرديم به همان اندازه امتثال شده و برائت ذمّه حاصل مىشود چه اكثر را اتيان بكنيم يا نه . 2 - ارتباطى و آن عبارتست از اينكه اگر در واقع اكثر واجب باشد و ما اقل را انجام دهيم كانّ هيچ امتثالى صورت نگرفته ، حال براى هركدام از اين مراحل مثالى مىآوريم : 1 - شبهه تحريميه و دوران بين المتباينين : مثل اينكه اجمالا مىدانيم كه يا در اسلام مثلا صوت مطرب حرام شده و يا صوت مرجّع و تفصيلا هم نمىدانيم يا مثلا اجمالا مىدانيم كه يا در اسلام شرب خمر حرام شده و يا غيبت و . . . 2 - شبهه تحريميه و دوران بين اقل و اكثر استقلالى : مثل اينكه زن حائض اجمالا مىداند كه يا قرائت كلّ سور عزائم بر او حرام است و يا خصوص آن آيه‌اى كه در آن سور داراى سجده واجبه است و خلاصه يا اقل است و يا اكثر هركدام هم كه باشد ربطى به ديگرى ندارد يعنى اگر هم در واقع اكثر حرام باشد باز با اتيان اقل به همان اندازه معصيت حاصل شده . 3 - شبهه تحريميه و دوران بين اقل و اكثر ارتباطى : مثل اينكه اجمالا مىدانيم در اسلام مجسّمه‌سازى حرام است [ من مثل مثالا فقد خرج عن الاسلام ] ولى مردديم بين اينكه آيا تصوير كامل يك انسان يا حيوانات ديگر حرام است كه اكثر باشد ؟ و يا تصوير ناقص هم كه مثلا نيم‌تنه بالا را به تجسّم كشيدن نيز حرام است كه اقل باشد ؟ در اينجا قدر متيقن اينست كه اكثر حرام است ولى اقل مشكوك است و ضمنا ارتباطى هم هستند يعنى نيم‌تنه جزئى از كل و مجموعه است .