على محمدى خراسانى

36

شرح رسائل (فارسى)

قوله : و وجه اندفاع : جواب ما از اين دليل آنست كه : امّا نسبت به قصد قربت دو جواب مىدهيم : اوّلا حد اكثر چيزى كه لازم مىآيد اينست كه ما در عبادات از احتياط كامل متمكّن نيستيم ولى احتياط ناقص كه مقدورمان است آن را نبايد از دست داد بيان ذلك ، در اينجا چهار صورت متصور است : 1 - در عبادات مخالفت قطعيه بكنيم يعنى بگوئيم حالا كه احتياط كامل ميسور نيست پس ما آزاديم نه ظهر مىخوانيم و نه جمعه اين احتمال را نه ما كه طرفدار موافقت قطعيه هستيم قبول داريم و نه مخالفين ما كه طرفدار موافقت احتماليه‌اند . 2 - در عبادات هم احتياط كامل بكنيم يعنى هريك از محتملات را به قصد قربت جزمى بجاى آوريم اين هم اشكالش اينست كه سر از تشريع درمىآورد و هو حرام 3 - در عبادات به احد المحتملين اكتفا نموده و همان را كه به اختيار خويش برگزيده‌ايم با قصد قربت بجا آوريم و آن ديگرى را رها كنيم كه مستدل مىگويد . 4 - هر دو را بجا آوريم امّا نه اين صورت كه در هريك جداجدا قصد قربت كنيم تا تشريع شود بلكه در يكى از آنها قصد قربت مىكنيم لا على التعيين كه اين را احتياط ناقص گوئيم از اين حيث كه و لو قصد قربت فى كل منهما نيامده ولى پيكرهء عمل را آورده‌ايم و لا ريب در اينكه احتياط ناقص از بىاحتياطى بهتر است و اگر نمىتوان عمل را با همهء خصوصيات انجام داد لااقل پيكرهء آن را كه مقدور است نبايد از دست داد و اين راه چهارم از راه سوّم اولويت دارد به حكم الميسور لا يسقط بالمعسور