پذيرفته باشد عقابى نيست و امّا تطبيق اين مفاد بر ما نحن فيه : در مورد شبهه وجوبيه ، ما نسبت به خصوص وجوب هريك از ظهر و جمعه قطع نظر از علم اجمالى شك داريم پس آزاديم و از اصل برائت استفاده مىكنيم البته اگر ما باشيم و اين سخنان بايد بگوئيم : اصل برائت در همه اطراف بدون استثنا جارى مىشود ولى از خارج قاطع هستيم به اينكه مخالفت قطعيه حرام است و ما حق نداريم هر دو يعنى هم ظهر و هم جمعه را ترك كنيم بلكه حتما بايد يكى را انجام دهيم ولى نسبت به ديگرى آزاديم على التخيير . جواب ما : مقدّمه : اين اخبار داراى منطوق و مفهومى هستند امّا منطوقشان اينست كه تا مادامىكه نسبت به حكم واقعى علم نداريد و لا يعلمون هستيد واقع در حق شما منجّز نمىشود و شما نسبت به اطراف آزاديد ولى مفهومشان اينست كه وقتى عالم شديد و واقع را شناختيد اعمّ از شناخت اجمالى و يا تفصيلى ديگر آزاد نيستيد و در ما نحن فيه اگرچه واجب واقعى را به تفصيل نمىشناسيم ولى اجمالا مىدانيم كه احد الامرين واجب است بنابراين غايت البراءة حاصل شده و جاى برائت نيست با حفظ اين مقدّمه : اگر بخواهيم در ما نحن فيه از اين اخبار مدد بگيريم از سه حال خارج نيست : 1 - يا بايد اصل برائت را نسبت به واحد معيّن از ظهر و جمعه جارى كنيم يعنى بگوئيم معيّنا ظهر مثلا واجب نيست اشكال اين طريق آنست كه ترجيح بلا مرجّح است و هو محال پس اين احتمال باطل شد . 2 - و يا بايد از اصل برائت نسبت به احدهما على البدل و لا على