على محمدى خراسانى
81
شرح رسائل (فارسى)
اگر آنها را به حال خود واگذارى در فضا معلّق مىمانند و ميل طبيعى آنها نه به سمت بالا است و نه به طرف مركز زمين و رو به پائين است . [ نظير مساوات هر ممكن الوجودى نسبت به دو طرف نقيض كه ممكن ذاتا لا اقتضا است نه مقتضى وجود است و نه عدم و به بركت عوامل قهريّه خارجيه جامه وجود پوشيده و به نور هستى منوّر مىشود و يا در تاريكستان عدم گم مىشود ] درحالىكه شما مىدانيد كه اجسام اينگونه نيستند بلكه بعضى ميل طبيعى آنها بسوى بالا است مثل باد و آتش كه جسم خفيف نام دارند و بعضى به سمت پائين است مثل آب و خاك كه جسم ثقيل نام دارند . در ما نحن فيه هم كذلك يعنى حكمتها فرق دارد اگر حكمت فعل مصلحت ملزمه باشد واجب مىشود و اگر مفسده ملزمه باشد حرام مىشود ديگر چه جاى اصالة الموافقة ؟ بعد محدّث فرموده : حديث متواتر عند الفريقين يعنى حديث نبوى كه امور را به سه قسم تقسيم نموده و فرموده : حلال بين و حرام بين و شبهات بين ذلك . . . و حديث معروف دع ما يريبك الى ما لا يريبك و دهها حديث ديگر كه دالّ بر احتياط و توقّف عند الشبهه است تماما وظيفه ما را در وقايعى كه واضح الحكم نيستند روشن مىسازد و توقّف را بر ما واجب مىكند ديگر چه جاى برائت اصليه يا اصالة الموافقه است ؟ بعد فرموده : احتياط گاهى در شبهات وجوبيه است و گاهى در تحريميه و در هر دو مورد عادت دانشمندان اهل سنّت و اصوليّين شيعه آن هم متأخّرينشان بر اين جارى شده كه عند الشك به برائت اصليه تمسك مىكنند به نظر ما اين تمسك باطل شد چون ما معتقديم كه خداوند دينش را براى ما كامل نموده و مىدانيم كه هرآنچه از وقائع تا دامنه قيامت پيش