امارات حليّت است و يا بر امارات حرمت و بتوسط امارات ظنيه وضع آنها روشن مىشود فى المثل در نوع موارد قانون يد مسلم اماره ملكيت است و براى ما تجويز مىكند خريدن خوراكيها و پوشاكيها و لحوم و . . . را و هكذا قانون سوق المسلمين كه اماره تذكيه است و هكذا اصالة الطهاره در هر چيزى كه طهارت و نجاست آن مشكوك است و هكذا قانون قول مدّعى بدون معارض كه نشانه ملكيت او است و ما مأموريم برآن آثار ملكيت واقعيه را مترتب كنيم . و هكذا اصول عدميّه فراوانى از قبيل اصالة عدم الملكية و . . . كه اماره بر حرمت يا حليّت هستند و اصالة الصحة در فعل مسلم و . . . آنگاه آن دسته از شبهات موضوعيه‌اى كه مشمول هيچ‌كدام از اين امارات نباشد مثل مايع مردد بين خمر و خلّ و مثل لحم مطروحه فى الطريق كه مردّد است بين مذكى و ميته در اين موارد نادره احتياط چه عسرى و چه حرجى دارد جناب آقاى اخبارى ؟ 7 - لا شك در اينكه اجتناب از محرّمات عقلا و نقلا واجب است امّا عقلا : چون عقل مىگويد معصيت مولى قبيح است و امّا نقلا آن‌همه آيه و روايت داريم مبنى بر اينكه أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ يا فرموده : ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا و . . . و يا دليل خاص خود آن شىء محرّم كه مىگويد : لا تشرب الخمر مثلا و لا شك در اينكه منظور اجتناب از محرمات واقعيه است نه صرفا محرمات معلومة چون در لسان دليل چنين قيدى نشده پس از هرآنچه در واقع و نفس الامر حرام است چه بدانيم و چه جاهل باشيم بايد اجتناب كنيم و لا شك در اينكه اجتناب از موارد شبهات حكميه كه محتمل التحريم است مثل شرب توتون و از موارد شبهات مردّده مثل خمر غير مسكر يا غناء در مراثى مثلا و . . .