على محمدى خراسانى
57
شرح رسائل (فارسى)
است زيرا بالوجدان در خارج محرّمات خارجيّهاى كه معلوم است براى ما صد برابر محرّمات كليه معلومه است اگر يك الخمر حرام داريم ولى هزاران حرمت هذا المائع و ذاك المائع و . . . داريم پس هر دو زيادند و بلكه موضوعيه زيادتر است . 3 - روايات فراوان داريم مبنى بر اينكه در موارد شبهات حكميه تحريميّه كه منشأ شبهه فقدان نصّ باشد بايد احتياط و توقف نمود و آنها عبارتند از همان چهار طائفه روايت كه سابقا اشاره شد و نيز رواياتى داريم مبنى بر اينكه در موارد احتمال حرمت و حليّت كه منشأ شبهه تعارض نصين باشد بايد احتياط و توقف كنيم و يكى از آن روايات حديث غوالى اللئالى بود و احاديث ديگر و لا ريب در اينكه هركجا منشأ شبهه فقدان يا تعارض نصوص باشد شبهه حكميه خواهد بود نه موضوعيه چون براى رفع شبهه بايد به شارع رجوع كرد حال به حكم اين دو دسته روايات ما تفصيل مىدهيم ميان شبهات حكميه و موضوعيه به وجوب احتياط در اوّلى و اصالة البراءة در دوّمى . جواب ما : در باب تعارض نصين اگر ما يك يا چند روايت داريم كه دلالت مىكند بر اخذ به موافق احتياط متقابلا روايات بسيارى هم داريم كه دلالت بر تخيير و توسعه دارند و خوشبختانه هم از لحاظ سند و هم دلالت و هم كثرت روايت بر روايات دسته اوّل برترى دارند و نيز در باب فقدان نص هم اگر ما رواياتى مبنى بر وجوب احتياط يا توقف داريم متقابلا رواياتى هم مبنى بر عدم وجوب احتياط و جريان اصل برائت داشتيم و روايات برائت اگرچه از لحاظ تعداد كمتر از اخبار احتياط بود و لكن از لحاظ دلالت به مراتب قوىتر بودند از اخبار احتياط و توقّف و آن احتمالاتى كه در اخبار احتياط بود در آنها نبود و لذا اخبار احتياط حمل بر ارشاد مشترك شد