على محمدى خراسانى
52
شرح رسائل (فارسى)
مثل شرب توتون جزء خبائث هست يا نه ؟ نمىدانيم و منشأ اين شبهات اجمال نص است كه عند المشهور اين هم داخل در شبهه حكميه بود ولى شيخ حرّ آن را شبهه مردّده دانسته چون از طرفى حكم كلّى بيان شده و موضوع آن مجمل است پس با شبهه موضوعيه مناسبت دارد . و از طرف ديگر در چنين مواردى براى رفع شبهه نتوان به عرف و اهل خبره مراجعه كرد بلكه بايد از خود شارع بپرسيم كه مرادش چيست و لذا ضابطه شبهه حكميه بر او منطبق است و لذا امر بر ما مشتبه است كه اينها را حكميه بدانيم يا موضوعيه ؟ سپس فرموده : تمام اين تفاصيل و تقاسيم از روايات ائمّه هدى ( ع ) مستفاد است . و به نظر ما در شبهات حكميه و شبهات مردّده بايد احتياط كرد ولى در شبهات موضوعيه خير سپس شروع كرده به ذكر وجوه و دلائل عقلى و نقلى بر اين مدّعا كه مجموعا هفت دليل مىشود كه شيخنا نقل و نقد مىكنند : از مجموعه اين وجوه سبعه چهار وجه نقلى و سه وجه عقلى است : امّا وجوه نقلى : 1 - رواياتى داريم به اين مضمون : كل شىء فيه حلال و حرام فهو لك حلال اين روايات مختص به شبهات موضوعيه است و بر شبهه در طريق حكم صادق است زيرا در آنجا است كه تقسيمبندى معنا دارد كه بگوئيم فيه حلال يعنى قسم حلالى دارد و فيه حرام يعنى قسم حرامى هم دارد همانند لحم خريدارى شده كه قسم حلال آن مذكى و قسم حرام آن ميته است و حكم هركدام روشن است ولى ما نمىدانيم كه آيا اين گوشت خارجى داخل در كدام قسم است . و امّا در شبهات حكميه اين روايت و امثال او جارى نيست فى المثل