على محمدى خراسانى

68

شرح رسائل (فارسى)

( اشكال سوم ) سومين اشكال قابل ذبّ اينست كه : مطلوب شما اثبات حجيت اخبار و روايات موجوده در كتب حديثى است و آيهء نبأ اين مطلوب را ثابت نمىكند ، بيان مطلب : مفهوم آيهء نبأ همانند منطوق مخصوص خبرهاى مستقيم و بلاواسطه است و خبرهاى بلاواسطه را شامل نيست بدليل اينكه و لو كلمهء نبأ مطلق است ولى انصراف دارد به خصوص خبرهاى بلاواسطه چون نوع خبرها از اين قرار هستند و خبرهاى موجود در كتب اربعهء حديثى نسبت به ما خبر مع الواسطه او الوسائط هستند و اين از بديهيات است پس مفهوم آيه خبرهاى مذكور را شامل نيست فالمطلوب ليس بحاصل جواب ما : هر دو مقدمهء استدلال شما ناتمام است امّا مقدمهء اولى : ما قبول نداريم كه آيهء نبأ مخصوص خبرهاى بلاواسطه باشد بلكه مىگوئيم : كلمهء نبأ اطلاق دارد و بر خبرهاى بلاواسطه هم اطلاق مىشود و اينكه گفتيد انصراف دارد ما قبول نداريم زيرا منشأ انصراف يا غلبهء وجود خارجى است كه اوّلا قبول نداريم و ثانيا ارزشى ندارد و يا غلبهء استعمال است كه اين ارزش دارد ولى قبول نداريم كه كلمهء نبأ در خبرهاى بلاواسطه تا اين حدّ كثير الاستعمال باشد . فالاطلاق باق على حاله و امّا مقدّمهء ثانيه : روايات كتب اربعه اگرچه به حسب ظاهر مع الواسطه باشند ولى با دقّت و تجزيه و تحليل عقلى يك خبر مع الواسطه نبوده بلكه چندين خبر بلاواسطه هستند منتهى خبر بلاواسطه دو نوع است : 1 - بلا واسطهء وجدانى 2 - بلاواسطه تعبدى بيان مطلب در قالب مثال : فرض كنيد شيخ طوسى مستقيما به شما خبر مىدهد به اينكه : قال الشيخ ره اخبرنى المفيد ره قال اخبرنى الصدوق ره قال اخبرنى ابى ره قال اخبرنى الصفار ره