تفصيلى امتثال اجمالى جايز نيست و مثالهاى متعددى هم بر اين امر اقامه شده پس دليل شرعى بر خلاف مقتضاى قاعده حكم مىكند ولى خوشبختانه اين اجماع هم مبتلى به اشكال است زيرا صاحب المدارك در مسئله مخالفت نموده و زبان حالش اينست كه امتثال تفصيلى لازم نيست پس دليل شرعى معتبرى بر خلاف عقل نداريم بنابراين در اين صورت هم مىگوئيم امتثال اجمالى كافى است . صورت چهارم : عمل تعبدى است و احتياط هم مستلزم تكرار نيست فى المثل اجمالا مىدانيم كه يا نماز ده‌جزئى بر ما واجب است و يا نماز نه جزئى كه سوره جزء آن نيست در اينجا احتياط به اتيان اكثر است ، حال آيا با تمكن از امتثال تفصيلى مىتوانيم به امتثال اجمالى قناعت كنيم يا خير ؟ مقتضاى قاعده و حكم عقل اينست كه : امتثال اجمالى كافى است به همان بيان كه در صورت سوّم ذكر شد و امّا از نظر شرعى : دليلى بر خلاف مقتضاى عقل نداريم تنها چيزى كه هست اينست كه شهرت فتوائيه برآنست كه به امتثال اجمالى اكتفا نمىكنند و بلكه سيّد رضى و مرتضى فى الجملة ادّعاى اجماع كرده‌اند بر اين امر امّا به نظر ما نه شهرت حجيت دارد و نه اجماع منقول و لذا باز هم امتثال اجمالى كفايت مىكند هذا كله راجع به علم تفصيلى بود و امّا ظن تفصيلى : مقدّمه : گاهى تمكن از امتثال تفصيلى بواسطهء تمكن از علم تفصيلى است مثلا مىتوانم از امام معصوم سؤال كنم و يقين به يك طرف پيدا كنم ، مىتوانم به خبر متواتر يا اجماع محصل و . . . مراجعه كنم و يقين حاصل كنم و گاهى تمكن از امتثال تفصيلى بواسطهء تمكن از ظن تفصيلى به يك طرف است ، ظن تفصيلى بر دو نوع است : 1 - ظنون باطله يعنى ظنونى كه دليل قطعى بر بطلان آنها داريم