مثل قياس 2 - ظنون معتبره يعنى ظنونى كه دليل قطعى بر حجيت آنها داريم در ظنون معتبره هم دو مبنا وجود دارد : 1 - انسداديون طرفدار حجيت مطلق هستند يعنى مىگويند هر ظنى از هر راهى حاصل شود حجت است به استثناى ظنونى كه قطعا مردود هستند و اين مدّعا را با دليل انسداد ثابت مىكنند كه در پايان اين جلد ان‌شاءالله تعالى خواهد آمد و طرفدار اين نظريه مرحوم ميرزاى قمى و پيروان او هستند . 2 - مشهور علماء كه مىگويند باب علم بر وى ما مسدود است ولى باب علمى و ظن خاص بر وى ما مفتوح است و ما آن‌قدر ظن خاص داريم مثل خبر ثقه و ظواهر كتاب كه معظم مشكلات فقهى ما را جوابگو باشند و نيازى نداريم كه قائل به حجيت مطلق الظن باشيم و در موارد نادره هم از اصول عمليه استفاده مىكنيم با حفظ اين مقدمه مىگوئيم : ما در اين بحث بطور كلى سه سؤال داريم : 1 - آيا با تمكن از امتثال تفصيلى علمى مىتوانيم به امتثال اجمالى اكتفا كنيم يا خير ؟ 2 - آيا با تمكن از امتثال تفصيلى ظنى بر مبناى ظن مطلق مىتوان به امتثال اجمالى بسنده كرد ؟ 3 - آيا با تمكن از امتثال تفصيلى ظنى بر مبناى ظن خاص حق داريم به امتثال اجمالى قناعت كنيم ؟ امّا سؤال اوّل جوابش قبلا ذكر شد كه چهار صورت است و درهرصورت هم به مقتضاى عقل و شرع بحث شد و امّا جواب سؤال دوّم : باز هم مسئله داراى چهار صورت است و درهرصورت به مقتضاى قاعده و دليل شرعى بحث مىكنيم ، صورت اوّل : عمل توصلى است و احتياط هم مستلزم تكرار نيست فى المثل علم اجمالى دارم به