ثواب . و از قبيل : من دان اللّه به غير السماع عن صادق ( ع ) فهو . . . و امثال اين روايات توضيح : از اين روايات استفاده مىشود كه حكم اللّه واقعى كه در لوح محفوظ ثبت و ضبط است بر دو دسته است : 1 - احكامى كه بتوسّط حجّت الهى يعنى پيامبر و امام ( ع ) به بندگان ابلاغ شده اين‌گونه از احكام بر ما منجّز بوده و واجب الاتباع است 2 - احكامى كه حجّت الهى واسطه در تبليغ آن نبوده و از آن طريق بدست ما نرسيده و لو از طريق عقل به آن احكام دست بيابيم اين‌گونه احكام بر ما حجّت نبوده و وجوب امتثال ندارد بلكه داخل است در اسكتوا عما سكت اللّه عنه يعنى احكامى را كه خداوند به پيامبر و ائمه ( ع ) دستور ابلاغ آنها را بر بندگان نداده روى مصالحى كه خود او بهتر مىداند و خلاصه آنچه را كه خداوند از او سكوت نموده شما هم نسبت به آن ساكت باشيد و حق نداريد به مقتضاى عقل خود در آن سخنى بگوئيد و لو حكم عقل حق باشد و با واقع هم منطبق باشد امّا حقى كه از راه تبليغ حجّت بدست آمده متابعت دارد نه هر حقّى و لو از راه حكم عقل و روى همين اصل در حديث دوّم گفته بود اگر انسانى بدون دلالت و راهنمائى ولىّ خدا و فقط به حكم عقل خود تمام اموال خويش را در راه خدا انفاق كند ثوابى نخواهد داشت با اينكه تصدق قطعا امرى مطلوب و مرضىّ رضاى الهى مىباشد مع‌ذلك چون بدستور عقل بوده نه به دلالت ولىّ خدا ارزشى ندارد . با اين بيان مىگوئيم : شايد مدرك اخباريين براى اثبات عدم حجّيت حكم عقل اين روايات باشد نه آن استدلال قبلى سؤال : اگر مدرك اخباريين اين اخبار باشد ما مىگوييم : اين اخبار