حيث احتمال تعمد كذب و يكى احتمال خطأ و . . . ولى در خبر عادل از يك جهت نگرانى هست كه از حيث احتمال خطا باشد اينست نتيجهء گفتار شما درحالىكه اين نتيجه‌گيرى مخالف با ظاهر آيه است كه تفصيل داده ميان خبر عادل و فاسق ، ظاهر آيه اينست كه در خبر عادل تبين اصلا لازم نيست و مطلقا خبر عادل حجت است پس بايد گفت آيهء نبأ تمام نگرانىها را رفع مىكند و دلالت مىكند بر حجيت خبر عادل مطلقا يعنى چه در احكام و چه موضوعات چه در خبرهاى حسى كقول الزرارة : قال الصادق ( ع ) كذا و كذا . . . و چه در خبرهاى حدسى مثل قول شيخ طوسى : اجمع الاصحاب على كذا . . . قلت : خبر آيهء نبأ تمام احتمالات را نفى نمىكند بلكه به حكم قرائنى كه بعضى ذكر شد و بعضى ديگر ذكر خواهد شد آيهء مذكور تنها احتمال تعمد كذب را برمىدارد و امّا احتمالات ديگر را بايد با اصول عقلائيه از قبيل اصالة عدم الخطأ و الغفلة و النسيان برداريم و اين اصول تنها در خبرهاى حسى و متعارف جارى است يعنى عقلاء عالم در خبرهاى حسى به اين احتمالات اعتنا نمىكنند و بنا را بر عدم آنها مىگذارند ولى در خبرهاى حدسى چنين اصولى نيست چون احتمال خطأ در حدسيات فراوان است و احتمال قوى از سوى عقلا ناديده گرفته نمىشود . قوله نعم : تبصرة : البته در خبرهاى حسى همچنين نيست كه عقلاء عالم در مطلق آنها از اصول مذكور استفاده كنند بلكه خبرهاى حدسى دو قسم است : 1 - گاهى مخبر كثير الخطأ و الاشتباه و النسيان و قليل الحفظ و الضبط است فى المثل از هر 20 خبرى كه مىدهد در 12 خبر اشتباه مىكند 2 - و گاهى قليل الخطأ و كثير الحفظ است فى المثل از هر صد خبر در دو گزارش اشتباه مىكند حال در قسم اول از خبرهاى حسى هم از اصول فوق پيروى نمىشود چون احتمال خطا و نسيان احتمال ضعيفى نيست كه