است ؟ خير پس از نواحى ديگر بينهما فرقى نيست فتعين اينكه احتمال ندامت از ناحيه احتمال تعمد كذب است كه در خبر عادل نيست و لذا نگرانى و پشيمانى ندارد ولى در خبر فاسق هست و لذا بايد با تأنى و احتياط حركت كرد ، پس هم از تفصيل آيه ميان فاسق و عادل و هم از تعليل آيه براى عدم حجيت خبر فاسق بدست آورديم كه تنها فرق در احتمال تعمد كذب و عدم آن است پس آيه نبأ ساير نگرانىها را رفع نمىكند بلكه بايد اصل جارى كنيم . . . الخ قوله و منه تبيّن : بحثى است كه آيا آيهء نبأ فقط در رابطه با اخبار از احكام ارزش دارد و يا اخبار از موضوعات را هم حجت مىكند ؟ بنا بر مبناى اوّل كه روشن است ولى بنا بر مبناى دوّم هم مىگوئيم آيه دلالت مىكند بر قبول شهادت عدل واحد در خصوص شهادتهاى حسى مثل شهادت به قتل زيد بدست بكر و امّا شهادتهاى حدسى را [ مثل شهادت به عدالت فلان و به همان ] شامل نيست به عين همان بيان فوق . ان قلت : مستشكل مىگويد : طبق بيانات شما در هر خبرى چه خبر عادل و چه فاسق چه نسبت به موضوعات و چه احكام احتمالات فراوانى وجود دارد از قبيل احتمال تعمد كذب ، احتمال خطأ و نسيان و غفلت و . . . و طبق بيان خود شما آيهء نبأ نسبت به خبر عادل تنها احتمال تعمد كذب را نفى كرد يعنى دلالت كرد بر اينكه از ناحيهء احتمال تعمد كذب در خبر عادل تبين لازم نيست بر خلاف فاسق و امّا ساير احتمالات را آيه نفى نكرد يعنى دلالت نكرد بر اينكه از ناحيهء احتمال خطأ و غفلت و . . . هم تبين لازم نيست و اين به تنهائى كافى نيست براى حجيت خبر عادل چون احتمال خطأ و غفلت و قرينه هست پس از اين ناحيه‌ها در خبر عادل هم تبين لازم است منتهى در خبر فاسق از دو جهت نگرانى هست و براى رفع آن بايد تبين كرد يكى از