على محمدى خراسانى
277
شرح رسائل (فارسى)
غير معتبر بر خلاف باشد با مواردى كه نباشد و امّا شاهدى كه شما آورديد جوابش اينست كه : شهرت فتوائيه با ظهور و دلالت خبر مزاحمتى ندارد تا جلو عمل به ظهور را بگيرد بلكه با صدور و سند حديث مزاحمت دارد به عبارت ديگر شهرت جلو حجيت خبر از لحاظ ظهور را سد نمىكند بلكه مانع از حجيت خبر از لحاظ سند است بيان ذلك : حجيت خبر واحد در گرو ادلّهء اربعهاى است كه بر حجيت آن اقامه شده و بقول مرحوم آشتيانى در بحر الفوائد ص 109 : انّ العمدة فى المسألة الاجماع قولا و عملا و ليس منعقدا على الخبر المخالف لفتوى المشهور امّا اگر در موردى حجيت سندى را احراز كرديم نظير ظواهر كتاب و سنت متواتره مخالفت با شهرت ضربهاى به آن نمىزند شاهد مطلب آنست كه اگر حديث ظهور در عموميت يا اطلاق داشته باشد و شهرت بر خلاف اين ظاهر باشد احدى از علماء در عمل به ظهور درنگ نمىكنند و به شهرت اعتنا نمىكنند پس مزاحمت شهرت با سند است در باب خبر واحد نه با ظهور و دلالت بعد از احراز سند خلاصه نزاع صغروى است نه كبروى 5 - تفصيل چهارم و قول پنجم در مسئله حجيت ظواهر : بعضى از متاخر المتاخرين كه از معاصرين مرحوم شيخ هستند يعنى مرحوم كلباسى صاحب اشارات در باب حجيت ظواهر تفصيل ديگرى داده و آن اينكه : مناط در حجيت ظواهر عبارتست از اينكه يا از ظاهر كلام ظن فعلى به وفاق حاصل شود تا اين ظهور حجت شود و يا اگر ظن شخصى به وفاق حاصل نشد لااقل ظن فعلى بر خلاف آن ظاهر حاصل نشود [ البته ظن بر خلاف اگر معتبر باشد كه حتما مانع است كلام در ظن غير معتبر است مثل قول فاسق ] پس اگر هيچكدام نبود يعنى نه ظن فعلى به وفاق و نه عدم ظن بر خلاف بلكه ظن فعلى بر خلاف بود و لو غير معتبر باشد جلو حجيت ظهور