على محمدى خراسانى
247
شرح رسائل (فارسى)
باشد همانطورىكه بر منع از عمل به ظواهر كتاب دلالت مىكند همچنين بر منع از عمل به ظواهر سنت هم دلالت خواهد كرد پس نبايد به سنت هم عمل كنيم « اشكال نقضى » قلت : اگر ما بوديم و وجدان با قطع نظر از دليل خاص هرآينه به حكم بناء عقلا و مقدمه اول هم به ظواهر قرآن و هم سنت عمل مىكرديم البته بعد الفحص و اليأس منتهى نسبت به ظواهر قرآن ادلّه فراوانى دلالت مىكند بر عدم جواز عمل كه برخى از آنها را در مقدمه ثانيه آورديم و بخش ديگر هم عبارتست از آيات و رواياتى كه ما را از پيروى نمودن ظنون بر حذر داشته و ظواهر قرآن را هم استثنا ننموده پس به حكم اينهمه دليل ما نمىتوانيم به ظواهر قرآن عمل كنيم و امّا نسبت به ظواهر سنّت اجماع عملى يعنى سيرهء مستمره از زمان ائمه قائم است بر اينكه به خبر واحد عمل مىكردند بدون فحص از مخصص و ناسخ و مقيد و . . . و اگر چنين اجماعى نبود ما نسبت به ظواهر سنت هم توقف مىكرديم همانطورىكه نسبت به ظواهر قرآن متوقفيم انتهى اقول : جواب شيخ ره از سخنان سيد صدر : مرحوم شيخ ره مىفرمايد : ما قسمتهائى از كلام اين سيد بزرگوار را قبول داريم و بخشهائى را رد مىكنيم : امّا قسمت مورد قبول : 1 - چهار نكتهاى كه در مقدمهء اولى بيان نمود و نتيجه گرفت جواز عمل به ظواهر كتاب را ما هم اين نكات را طابق النعل بالنعل قبول داريم . 2 - در جواب اشكال دومى كه بر خودش وارد نمود فرمود : انا لو خلينا و انفسنا لعملنا بظواهر الكتاب و السنة مع عدم نصب القرينة علي خلافها ، اين سخن را هم مىپذيريم و مىگوئيم : لابد للمانع من اثبات المنع 3 - اينكه گفتيد : اصل اولى حرمت عمل به ظنون است اين را هم قبول داريم .