على محمدى خراسانى

166

شرح رسائل (فارسى)

مترتب نيست . دلائل ابن قبه : ايشان دو دليل دارند : دليل اوّل : اگر در فروع دين تعبد به خبر واحد ممكن باشد [ فى المثل زراره مىگويد : امام صادق ( ع ) چنين فرموده و يا رسول اللّه ( ص ) چنان فرموده ما فورى بپذيريم ] لازم مىآيد كه در اصول دين هم تعبد به خبر واحد ممكن باشد ، [ فى المثل تا شخصى به ظاهر موثق ادعا كرد كه من پيامبر خدا هستم و از طرف خدا احكامى آورده‌ام بايد متعبد شويم ] و اللازم باطل فالملزوم مثله بيان ملازمه : چون هر دو خبر واحد ثقه هستند و خلاصه هر دو به ظاهر داراى شرائط و اركان حجيت هستند فالمناط فى كليهما واحد . بيان ابطال لازم : اجماع همهء شرايع و اديان آسمانى قائم است بر اينكه در اصول دين تعبد به خبر واحد جايز نيست و با صرف ادعا نتوان نبوت كسى را پذيرفت بلكه معجزه مىطلبد و . . . فالملزوم مثله يعنى در فروع دين هم نتوان به خبر واحد متعبد شد . دليل دوّم : مقدمه : مىدانيم كه خبر واحد از جملهء امارات ظنيه است و امارات ظنيه اين‌چنين نيست كه پيوسته مصيب و مطابق واقع باشند بلكه در بسيارى از موارد مكلف را به حكم واقعى هدايت مىكنند و گاهى هم خطا كرده و ما را به خلاف واقع هدايت مىكنند فى المثل در 20 / موارد اماره خطا مىكند مع‌ذلك اگر ما بخواهيم به اماره ترتيب اثر بدهيم و اماره در حق ما حجت باشد در پاره‌اى از موارد يعنى مثلا 10 / القاء در مفسده پيش مىآيد و آن در مواردى است كه حكم واقعى حرمت بود و اماره بر حليت يا وجوب قيام كرد و ما اتيان كرديم اين القاء در مفسده است و به تعبير متن اين تحليل