على محمدى خراسانى
156
شرح رسائل (فارسى)
واجب نيست يعنى حق ندارد به هر دو گروه زنان و مردان نگاه كند ولى لازم هم نيست از هر دو گروه اجتناب كند بلكه به اختيار خودش آزاد است كه از يك گروه اجتناب كند و از گروه ديگر هم اجتناب نكند . ج : نه تنها مخالفت قطعيه حرام است بلكه موافقت قطعيه هم واجب است يعنى خنثى بايد از هر دو گروه چشم بپوشد نه حق دارد به مردها نظر كند و نه به زنها . مرحوم شيخ مىفرمايد : بر اساس قانون علم اجمالى همين قول سوم صحيح است زيرا كه قانون علم اجمالى اينست كه الاشتغال اليقينى يستدعى الفراغ اليقينى و هو يحصل بالاحتياط پس بايد خنثى از باب مقدمه علميه از هر دو طرف شبهه اجتناب كند تا يقين كند كه وظيفهاش را انجام داده بعضىها خيال كردهاند كه اين مسئله هم از باب علم اجمالى و خطاب اجمالى است و در آنجا يك نظر اين بود كه احتياط لازم نيست و مخالفت هم جايز است بيان ذلك : مردها مخاطبند به اينكه : قل للمؤمنين يغضوا من ابصارهم و يحفظوا فروجهم . . . و زنها مخاطبند به اينكه : و قل للمؤمنات يغضضن من ابصارهن و . . . حال خنثى علم اجمالى دارد كه يا مرد است و يا زن در نتيجه علم اجمالى دارد كه يا مخاطب است به خطاب مردها و يا زنها ولى تفصيلا خطاب را نمىداند پس علم اجمالى و خطاب اجمالى است و در چنين موردى احتياط لازم نيست بلكه به اختيار خود از يك طرف شبهه اجتناب مىكند . مرحوم شيخ مىفرمايد اولا برفرض كه علم اجمالى و خطاب هم اجمالى باشد باز هم ما مىگوئيم احتياط بايد بكند و مخالفت مولى جايز نيست . ثانيا در ما نحن فيه علم تفصيلى مطرح است زيرا يقين دارد كه يا بر