معاطات مسألة 6 : الأقوى وقوع البيع بالمعاطاة في الحقير والخطير . وهي : عبارة عن تسليم العين به قصد صيرورتها ملكاً للغير بالعوض وتسلّم العوض بعنوان العوضية ، والظاهر تحقّقها بمجرّد تسليم المبيع به قصد التمليك بالعوض مع قصد المشتري فيأخذه التملّك بالعوض ؛ فيجوز جعل الثمن كلّياً في ذمّة المشتري ، وفي تحقّقها بتسلّم العوض فقط من المشتري به قصد المعاوضة إشكال وإن كان التحقّق به لا يخلو من قوّة . ترجمه : اقوا آن است كه بيع ، در چيز كوچك و بزرگ ، با معاطات واقع مىشود . و « معاطات » عبارت است از تسليم نمودن عين به قصد مالك ديگرى شدن با عوض ، و تحويل گرفتن عوض به قصد عنوان عوض بودن . و ظاهر آن است كه به مجرد اين‌كه فروشنده مبيع را به قصد تمليك به مشترى ، در مقابل عوض تسليم نمايد و مشترى هم در گرفتن آن ، مالك شدن در مقابل عوض را قصد نمايد معاطات تحقق مىيابد ؛ بنابراين جايز است كه ثمن را چيز كلى در ذمّهء مشترى قرار دهد . و در تحقق پيدا كردن معاطات به اين‌كه فقط عوض ( ثمن ) را از مشترى به قصد معاوضه تحويل بگيرد ، اشكال است ؛ اگرچه تحقق معاطات با آن خالى از قوّت نيست . شرح : حقيقت بيع مبادلهء اعتبارى مال به مال است كه از آن به بيع مُسبّبى تعبير مىشود ، و اين مبادله به دو سبب عرفى و عقلائى قابل انشا و ابراز است كه از آن‌ها به بيع سببى تعبير مىشود . يكى عبارت است از قول و صيغهء مخصوص كه از آن به بيع به صيغه ياد مىشود . پنج مسأله پيشين دربارهء اين قسم بود . قسم ديگر عبارت است از فعل مخصوص كه از آن به بيع معاطاتى ياد مىشود و در مسألهء ششم ، و چهار مسألهء بعدى از زواياى گوناگون مورد بحث ما قرار مىگيرند .