اجتناب از آن امر شدهايم . عناوين مزبور هم يا به معناى عين نجس است و يا شامل نجس مىشود . اجتناب مطلق هم اين است كه از همه تقلبات و تصرفات اجتناب كنيم . پس مطلق انتفاع از عين نجس حرام است . و نيز در آيه اخير حرمت به خود ميته و خون و مانند آن تعلق گرفته است . گفتنى است كه تحريم جنس به معناى تحريم همه انتفاعات آن است . پاسخ دليل : قبلًا براى حرمت اكتساب به اعيان نجسه اين آيات مطرح شد كه به تفصيل ، از هر كدام پاسخ داديم . خلاصه مطلب اين است كه اولًا عنوان رجس و رُجز و خبائث به معناى نجس و نجاسات نيست . نسبت ميان آن‌ها عموم من وجه است . ثانياً بر فرض كه به معناى نجس باشد اما اين آيات متفاهم عرفى دارند و بر همان حمل ميشوند ، نه بر مطلق انتفاعات . براى مثال ، از تحريم ميته خوردن آن تبادر مىكند ، از تحريم خمر نوشيدن آن ، از تحريم ميسر بازى كردن با آلات قمار و . . . و بر فرض كه خصوص اينها متبادر نباشد دليلى بر تبادر جميع انتفاعات هم نداريم و قدر متيقن خصوص اكل و شرب و مانند آن است ، نه هر انتفاعى . روايات واضحترين روايت ، بخشى از روايت تحف العقول است كه ميگويد : وكلّ أمر يكون فيه الفساد . . . . أو شىء يكون فيه وجه من وجوه الفساد . . . أو شىء من وجوه النجس ، فهذا كلّه حرام محرّم ، لأنّ ذلك كلّه منهيّ عن أكله وشربه ولبسه وملكه وإمساكه والتقلّب فيه . . . فجميع تقلّبه في ذلك حرام . « 1 » كيفيت استدلال روشن است زيرا در روايت از خصوص عين نجس نام برده شده است و از باب نمونه نخست برخى از انتفاعات آن را تحريم كرده و در پايان به صورت قاعده كلى هر نوع تقلب و دخل و تصرف را در آن حرام نموده است . بنابراين اصل در نجاسات تحريم انتفاع به آنهاست . پاسخ دليل : اوّلًا روايت تحف العقول مرسله است و اعتبارى ندارد ؛ پيشتر درباره آن

--> ( 1 ) . تحف العقول ، ص 333 .