على محمدى خراسانى

126

كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى)

معامله حيوانات درنده حضرت امام ابتدا درباره گربه ميفرمايد : فروش گربه جايز و بهاى آن حلال است و در اين جهت جاى هيچ اشكالى نيست . دليل : اوّلًا مقتضى براى بيع موجود است . يعنى وجود منفعت حلال عقلايى همچون شكار انواع موش‌ها ، خوردن پس‌مانده غذاها كه از آلودگى محيط زيست مىكاهد و . . . ؛ مانع از بيع آن هم مفقود است ؛ زيرا از نظر مشهور و امام راحل عين نجس بودن مانع است ؛ اما گربه با اينكه حلال گوشت نيست ، پاك است . بنابراين مشمول عمومات تجارت ميگردد . ثانياً نصّ خاصّ بر جواز بيع گربه داريم : يكى از آنها روايت موثّقه محمد بن مسلم و عبدالرحمن بن أبى عبدالله از حضرت صادق ( ع ) است كه ميفرمايد : « ثمن الكلب الذي لا يصيد سحت ، ثم قال : ولا بأس بثمن الهرّ » . « 1 » ثالثاً به گفته علامه در تذكره ، « 2 » جواز بيع گربه در فقه اماميه اجماعى است . به همين دليل امام راحل فروش گربه را از ساير درندگان جدا كرده است . به فتواى مشهور قدما ، خريد و فروش حيوانات درنده - به جز گربه - حرام است و عدهاى همچون شيخ طوسى « 3 » و سيد بن زهره « 4 » ادعاى اجماع كردهاند ؛ ولى به فتواى مشهور متأخرين معامله آنها جايز است ؛ به شرط اين‌كه داراى منفعت حلال مورد اعتنا باشند . مرحوم امام نيز در متن تحرير الوسيله ، ملاك را همين امر دانسته و درندگان را دو دسته كرده است : خريد و فروش آن دسته كه داراى منفعت مباح مقصود نيستند مثل گرگ و

--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 119 ، ح 3 . ( 2 ) . تذكرهء الفقهاء ، ج 1 ، ص 464 . ( 3 ) . الخلاف ، ج 3 ، ص 183 ؛ المبسوط ، ج 2 ، ص 166 . ( 4 ) . غنيهء النزوع ، ج 1 ، ص 213 .