2 . به فتواى برخى - از جمله علامه - جايز نيست . « 1 » دلايل اين فتوا عبارت است از : 1 . ابوال نجس هستند و بيع نجس جايز نيست . جواب : اين دليل اهل سنت است . در فقه اماميه ابوال حيوانات حلال گوشت پاك است . 2 . ابوال از خبائث هستند و طبع انسان از آنها متنفر است ، بنابراين مشمول آيه تحريم خبائث هستند . جواب : از اين دليل چند بار جواب داده شده است . 3 . منفعت حلال بول ابل ، آشاميدن آن براى مداواست و اين يك منفعت جزئى نادر و ناچيز است كه قابل اعتنا نيست و ملاك ماليت نميباشد ؛ بنابراين معاملهاش باطل است . جواب : منفعت بول شتر اگرچه مال مريض و مداواى آن است ولى جزئى و ناچيز نيست بلكه كلى و قابل اعتناست . عقلا حاضرند براى علاج مرض ، مبالغ سنگينى براى آن بپردازند . 4 . بر فرض كه منفعت آن كلى و مهم باشد ؛ امّا مخصوص حال اضطرار است و منفعت كذايى ملاك ماليت و مجوز بيع نيست ، بلكه منفعت حلال مهم در حال اختيار ، ملاك است ، و به قول شيخ اعظم : أقول : بل لأنّ المنفعة المحللّة للاضطرار وإن كانت كلّية لا تسوّغ البيع . « 2 » جواب : دليلى نداريم كه منفعت در حال اضطرار ، ملاك ماليت نباشد . بسيارى از داروهاى بيماريهاى كشنده ماليت نخواهند داشت و هيچ عاقلى اين را قبول ندارد . حتى دليل بر خلاف آن داريم . سماعه از امام صادق ( ع ) نقل مىكند :

--> ( 1 ) . نهايهء الاحكام ، ج 2 ، ص 463 . ( 2 ) . المكاسب ، ج 1 ، ص 22 .