قوله : مع انّ : مضافا به اينكه : روايات فراوانى در رابطه با قسم دروغ وارد شده مبنى بر اينكه اگر خوف و اكراه آمد قسم دروغ هم جايز است و اين روايات با اينكه خيلى زياد است ابدا اشاره‌اى به اين مطلب نكرده كه اگر عاجز از توريه بودى قسم دروغ بخور و گرنه حق ندارى قسم كذب بجاآورى و حتما بايد توريه كنى ، معلوم مىشود توريه دخالتى ندارد و واجب نيست و گرنه بيان مىكرد . « 1 » : قوله : خصوصا : روشنترين شاهد بر عدم اعتبار عجز از توريه روايتى است كه در مورد عمّار ياسر وارد شده ، قضيّه از اين قرار است كه : مشركين و بت‌پرستان قريش جناب عمّار و پدرش ياسر و مادرش سميّه ( رضوان الله عليهم ) را مجبور كردند كه مرتد شده و از دين اسلام خارج شوند پدر و مادر عمّار از اين كار امتناع كردند و حاضر نشدند حتّى زبانا ارتداد كنند ، و لذا با وضع فجيعى كشته شدند و آن دو نخستين شهيدان راه اسلام‌اند ، ولى جناب عمّار با همهء كراهت و ناراحتى درونى كه داشت در ظاهر و به زبان خواست مشركين را برآورد و سخنانى گفت كه ظاهرش ارتداد و اظهار تبرّى از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم بود . بعضىها عرضه داشتند : يا رسول الله صلى اللّه عليه و آله و سلّم عمّار كافر شده و از دين خارج شد . رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : هرگز ! بدرستيكه عمّار سر تا پا مالامال و لبريز از ايمان است و ايمان با گوشت و خون او آميخته شده . در اين بين عمّار با چشمى گريان بر رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم وارد شد ، و در شأن او اين آيه نازل گرديد : مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ « 2 »

--> ( 1 ) وسائل الشيعه ، ج 16 ، ص 172 ، به بعد باب 16 ، روايات . ( 2 ) سورهء نحل آيهء 106 .