انبات الشعر الخشن برعانه شود و يا انبات شعر بر صورت شود . « 1 » [ اين بخش هم منطوقا بر عدم جواز و مضىّ فعل غلام دلالت داشت كه به عموم يا اطلاق انشائات او را هم مىگيرد . ] ب : روايت ابن سنان : از امام عليه السّلام پرسيدم : چه زمانى امر و كار يتيم نافذ و مؤثّر مىشود ؟ فرمود : آن زمانى كه به مرز اشدّه برسد ، پرسيدم : اشدّ او چيست ؟ فرمود : محتلم شدن او است « 2 » [ يعنى به سن بلوغ برسد و تا نرسيده نافذ نيست ، و از جملهء افعال او عقد و ايقاع او است پس بىاثر است . ] ج : و روايات ديگرى هم به اين مضمون وارد شده است . « 3 » [ نكته : تا اينجا با مسلك مشهور اماميّه آشنا شديم ، و امّا عامّه و اهل سنّت در اين رابطه نظراتى دارند كه فهرست گونه بيان مىشود : حنفيّه مىگويند : بچّه اگر غير مميّز باشد هيچ‌يك از تصرّفات او منعقد نمىشود ، ولى اگر مميّز باشد تصرّفات او سه نوع است . 1 - يا ضارّ به مال خود است آن هم ضررى بيّن و آشكار مثل طلاق دادن زوجه ، آزاد كردن بنده‌ها ، قرض دادن يا صدقه دادن تمام اموال و . . . . 2 - و يا نافع است به نفع بيّن مثل قبول هدايا ، دخول در اسلام و . . . 3 - و يا ميان نفع و ضرر متردّد است مثل بيع و شراء ، اوّلى بلا اشكال نافذ نيست اگرچه ولّى طفل اجازه كند ، دوّمى بلااشكال نافذ است و لو ولّى اجازه نكند ، سوّمى هم موقوف بر اجازهء ولّى است كه اگر اجازه داد منعقد مىشود و الّا فلا ، ضمنا اگر معامله غبنى است ولّى حق ندارد آن را اجازه كند . مالكيّه مىگويند : تصرّفات صبى مميّز به مانند بيع و شراء و هرآنچه در آن

--> ( 1 ) وسائل الشيعه ، ج 1 ، ص 30 ، باب 4 ، حديث 2 . ( 2 ) وسائل الشيعه ، ج 13 ، ص 143 ، حديث 5 ، باب دوّم . ( 3 ) وسائل الشيعه ، ج 1 ، ص 30 ، حديث‌هاى باب .