1 - قاعدهء يد : اين قاعده مىگويد : تا خود عين هست بايد آن را ردّ كنى و وقتى عين نبود بايد بدل را ردّ كنى . 2 - قانون لا ضرر : اينكه بگوئيم : مالك بايد صبر كند و انتظار پيدا شدن مال را بكشد ، در حقّ او ضرر است و قانون لا ضرر آن را نفى مىكند ، پس حق دارد صبر نكند و بدل را مطالبه كند . 3 - قاعدهء سلطنت : مالك بر مالش سلطنت مطلقه دارد و از شئون سلطنت كذائى حق مطالبه است . [ تا عين موجود است خود آن را و وقتى تلف شد بدلش را ] 4 - اخبار پراكنده در باب امانتهاى مضمونه [ در اثر افراط يا تفريط ] كه مىگويد : اگر اين امانت در اثر افراط يا تفريط گم شد يا به سرقت رفت يا غرق شد و . . امانت‌دار ضامن است و مورد تمام اينها تعذّر وصول است ، پس تعذّر وصول سبب ضمان است [ به بخشى از اخبار خاصه اشاره مىكنيم : 1 - عن اسحاق بن عمار قال : سالت ابا الحسن عليه السّلام عن رجل استودع رجلا الف درهم ، فضاعت ، فقال الرجل كانت عندى وديعة و قال الآخر : انّما كانت عليك قرضا قال : المال لازم له الّا ان يقيم البيّنة انّها كانت وديعة . 2 - عن ابن محبوب قال : كتب رجلّ الى الفقيه عليه السّلام : رجل دفع الى رجل وديعة و امره ان يضعها فى منزله او لم يأمر ، فوضعها فى منزل جاره فضاعت ، فهل يجب عليه اذا خالف امره و اخرجها عن ملكه ؟ فوقّع عليه السّلام : هو ضامن لها انشاء الله . 3 - و عن ابان بن محمد عن ابى جعفر عليه السّلام قال : سألته عن العارية يستعيرها الانسان فتهلك او تسرق ؟ قال فقال : اذا كان امينا فلا غرم عليه و . . . . « 1 » ]

--> ( 1 ) مصباح الفقاهة ، ج 3 ، ص 209 ، پاورقى و حاشيهء سيّد ، ص 106 .