أمير المؤمنين عليه السّلام : يقوّم ما فيها ثم يؤكل لانّه يفسد و ليس له بقاء فان جاء طالبها غرموا له الثمن ، فقيل يا امير المؤمنين عليه السّلام لا يدرى سفرة مسلم او سفرة مجوسىّ ؟ فقال عليه السّلام هم فى سعة حتّى يعلموا . « 1 » مرسلهء صدوق از امام صادق عليه السّلام : و ان وجدت طعاما في مفازة فقوّمه على نفسك لصاحبه ثمّ كله فان جاء صاحبه فردّ عليه القيمة . ] و با وجود اينهمه روايات ، نيازى به صحيحهء ابى ولّاد [ مبسوطا خواهد آمد . ] نداريم و بدان استناد نمىكنيم تا كسى در اين استدلال مناقشه كرده و بگويد : شايد فراز اوّل آن دليل بر ضمان به مثل باشد نه قيمت ، و مناقشه نمايد . [ مبسوطا خواهد آمد . ] و نيز نيازى به روايت تقويم عبد هم نداريم كه : دو نفر در عبدى شريك بودند و يكى سهم خود را آزاد كرد ، آنگاه از آنجا كه بقيّهء عبد هم در شرف آزادى است و آزاد مىشود و مالك بعض ديگر متضرّر مىشود در اينجا آن نصف را قيمت گذارى كرده و از آزادكنندهء عبد مىگيريم و به شريك او مىدهيم . كه باز صحبت از مثل نكرده بلكه از ابتدا به سراغ تقويم نرفته ، ولى ما به اينهم استناد نمىكنيم تا كسى اشكال كند و بگويد : اين يك حكم تعبدّى است و مخصوص باب عتق عبد است كه بناء اسلام بر عتق و آزاد كردن است و جانب حريّت غلبه دارد و . . . از اين بابتها صحبت از قيمت‌گذارى شده نه از مثل ، و چنين چيزى قانونى نشده و ضابطهء كلّى نمىگردد . [ متن روايت : در اين رابطه چندين روايت در مصباح الفقاهه « 2 » آورده كه به يكى اكتفا مىكنيم :

--> ( 1 ) وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 372 ، باب 23 ، حديث اوّل . ( 2 ) مصباح الفقاهه ، ج 3 ، ص 174 و 175 ، پاورقى كتاب .