بسم اللّه الرّحمن الرّحيم « كتاب البيع » [ نكاتى به عنوان مقدّمه ] الحمد للّه ربّ العالمين و الصلاة و السلام على محمّد و آله الطاهرين و لعنة اللّه على أعدائهم الى يوم الدين . [ نكتهء اوّل : « اوّلين عامل ملكيّت ، حيازت بود » ] همانطور كه در آغاز جلد اوّل اين شرح بيان كرديم ، مطالب كتاب قيّم مكاسب در سه بخش تنظيم شده است : الف : مكاسب محرّمه : اين بخش بر پنج نوع و يك خاتمه مشتمل بود ، و به لطف پروردگار در سه جلد شرح شد . ب : كتاب البيع : فعلا اين بخش مطرح است . ج : خيارات : كه در ادامهء اين مباحث ، خواهد آمد « انشاء اللّه » در بخش بيع ، قبل از هر مطلبى نكاتى را تقديم مىدارم : نكته اوّل : چه از ديدگاه شرع مقدّس و چه از نظر عقلاء ، عوامل و اسباب مملكّه ، فراوان است ؛ از قبيل : هبه ، صلح ، اجاره ، بيع ، ابراء على قول ، احياء ، سبقت ، حيازت و . . . ولى در آغاز ، مهمترين و يگانه عامل مالكيّت انسانها ، مسئلهء حيازت بوده كه او را ام الاسباب المملكّه دانسته‌اند ، و در تعابير مشهور فقهاء آمده : من حاز