فرداى قيامت او را مىآورند در حالى كه دو دست او به گردنش غل و زنجير شده آنگاه اگر در ميان بندگان طبق دستور الهى رفتار كرده [ عدل و داد كرده ] خداوند او را آزادش مىكند و اگر ظالم و ستمگر باشد او را به آتش جهنم مىافكنند و چه بد جايگاهى است . « 1 » ب : از كتاب عقاب الاعمال صدوق ره نقل شده : هركس عرافت [ تدبير امور ] قومى را متولى شود و در ميان آنان به نيكى رفتار نكند عوض هرروز از ولايتش در دنيا ، هزار سال بر لبهء جهنم زندانى مىشود و روز قيامت در حالى محشور مىشود كه دو دست او بر گردنش زنجير شده ، آنگاه خداوند به حساب او رسيدگى مىكند ، پس اگر در ميان بندگان به عدل و داد حكومت كرده آزادش مىكند و اگر ستمكرده او را در آتش مىافكنند و تا هفتاد خريف [ پائيز كنايه از هفتاد سال ] در جهنّم مىسوزد . « 2 » قوله : و لا يخفى : ممكن است كسى به اين دو روايت اشكال كند كه در آنها سخن از عرافة قوم است و اين اطلاق دارد چه آن قوم خوب و عادل باشند يا ظالم ، و به درد مدّعاى ما نمىخورد ، شيخ ره مىفرمايد : عريف كه شغلش عرافت است آن هم در زمان ائمه حتما از ناحيهء جائر بوده و لا غير ، [ چون آنها حاكم بودند ] پس به درد ما مىخورد . ج : صحيحهء زيد شحّام كه از امالى صدوق ره از امام صادق عليه السّلام نقل شده : امام فرمود : هركس امرى از امور مردم [ شأنى از شئون زندگى آنها ] را

--> ( 1 ) من لا يحضره الفقيه ج 4 ص 18 ذيل حديث 4968 ، وسائل الشيعه ج 12 ص 36 باب 45 حديث 6 . ( 2 ) عقاب الاعمال ص 288 باب مجمع العقوبات ، وسائل ج 12 ص 137 باب 45 حديث 7 .