على محمدى خراسانى

94

شرح مكاسب (فارسى)

سپس عواملى را كه زمينه‌ساز فلان حادثهء ارضى هستند فراهم سازد ، و موانعى كه جلو آن حادثه را مىگيرند بر طرف كند ، البته به مقدارى كه در توان بشر است ، و اگر از عهدهء اين كارها برآيد آنگاه است كه مىتواند كارهاى عجيب و غريب و خارق‌العاده انجام دهد . [ نكته : مرحوم علّامه مامقانى در كتاب مقباس الهداية « 1 » فرموده : تفويض معانى گوناگونى دارد كه برخى از آنها صحيح و قابل قبول است و برخى فاسد و باطل است در مجموع نه معنى بيان مىكنند : الف : تفويض امر عالم به پيامبر صلى اللّه عليه و آله يا به حضرت على عليه السّلام يا به ساير ائمه عليهم السّلام ب : تفويض امر دين به پيامبر و ائمه عليهم السّلام كه آنچه را خواستند حلال كنند و آنچه را خواستند حرام و . . . ج : تفويض امر بندگان به پيامبر و ائمهء در سياست و تأديب و تكميل آنان . . . د : تفويض بيان علوم و احكام به اندازه‌اى كه مصلحت بدانند . . . ه : تفويض در اعطاء و منع از اموال و نعمتهاى ارضى و : اختيار در اين جهت كه در هر واقعه‌اى به ظاهر شريعت حكم كنند يا به علم خودشان . . . ز : تفويض در تقسيم ارزاق . . . ح : تفويض به معنائى كه معتزله قائلند كه دستگاه الهى تعطيل است و ما انسانها فعّال ما يشاء هستيم . . . ط : قول زنادقة و اصحاب اباحات كه خداوند از ما حظر را برداشته و هر كارى بر ما مباح است . . . ] 2 - افسونگرى صاحبان اوهام و نفوس قويّه : [ قد ثبت بالوجوه العديدة امكان تسلّط النفوس على جوارح الغير و اعضائه ، فتسخّره للقيام بحركات و تادية اعمال

--> ( 1 ) در پايان جلّد سوّم تنقيح المقال ، كتاب مقباس الهداية ص 87 .