على محمدى خراسانى

118

شرح مكاسب (فارسى)

مرحوم كاشف الغطاء « 1 » هم مثل مرحوم شيخ از اخبار تحريم همين امر را استظهار كرده كه اينها مربوط به من يخشى ضرره است نه هركسى و روى همين استظهار فرموده : حلّ سحر به سحر جايز است و به كثيرى از اصحاب هم جواز را نسبت داده . 2 - قوله : و لكنّه : در مقابل نظريهء مذكور كه دفع السحر بالسحر را تجويز مىكرد گروهى از فقهاء عظام از قبيل علّامه در چندين كتابش « 2 » و شهيد اوّل ره در دروس « 3 » و فاضل ميسى در ميسيّه « 4 » و شهيد ثانى ره « 5 » فرموده‌اند : ابطال سحر بوسيلهء سحر و خلاصه مقابله به مثل جايز نيست [ آرى به وسيلهء ادعيه و ادويه و . . . بلامانع است . ] مستند اينها على القاعده همان اطلاقات است كه سحر دفاعى را نيز شامل است و اگر از اينها بپرسيم : اخبار مجوّزه را چه جواب مىدهيد ؟ اينها سه جواب تدارك ديده‌اند : 1 - اين اخبار نوعا ضعيف السند هستند و لذا حجّت نيستند تا مزاحم اطلاقات باشند . 2 - بر فرض صحت و اعتبار سند ، ما به اطلاقات فتوى مىدهيم و اين اخبار را حمل مىكنيم بر فرض ضرورت ، يعنى مىگوئيم : دفع سحر به سحر منحصرا در صورتى است كه راه ديگرى براى دفع سحر از قبيل راه دعا و دوا و . . . نباشد و گرنه با وجود راه ديگر نوبت به استفاده از سحر نمىرسد و اطلاقات تحريم محكّم است . [ البته هيچ شاهدى بر اين حمل وجود ندارد تا آن را موّجه سازد . ]

--> ( 1 ) شرح قواعد خطّى ص 23 . ( 2 ) منتهى ج 2 ص 1014 ، قواعد ج 1 ص 121 ، تذكرة ج 1 ص 582 . ( 3 ) دروس ج 3 ص 164 . ( 4 ) ميسيّه در اختيار ما نبود . ( 5 ) مسالك ج 3 ص 128 .