على محمدى خراسانى

68

شرح مكاسب (فارسى)

دليل مطلب : 1 - عمده دليل همان داشتن منفعت محللهء مقصوده است . 2 - نفى الخلاف است كه براى بعضى ممكن است ارزش داشته باشد ، و شيخ طوسى ادّعاى نفى خلاف كرده . « 1 » 3 - ادّعاى اجماع است كه بعضى مانند سيّد نموده‌اند « 2 » [ فرق لا خلاف با اجماع اينست كه لا خلاف يعنى مخالفى نيست ولو همه موافق نباشند به لحاظ اينكه برخى سكوت كرده‌اند ولى اجماع يعنى همه فتوا داده و همه موافق هستند . ] امّا در برابر شيخ ، از مرحوم مفيد ره نقل شده كه فرموده : بيع عذره مطلقا حرام است و عذرهء طاهره را استثناء نكرده و فروش بولها هم كلا حرام است مگر بول ابل ، « 3 » پس ايشان بيع عذرهء پاك را منع كرده ، و از مرحوم سلّار [ سالار ديلمى ] صاب كتاب المراسم العلويّه نيز همين مطلب نقل شده است . « 4 » شيخ انصارى مىفرمايد : حداكثر چيزى كه بتوان به نفع اين دو بزرگوار بر حرمت بيع بدان استدلال كرد يك آيه و دو حديث است و مستند ديگرى غير از آن نمىشناسيم : امّا آيه : قرآن فرموده : وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ « 5 » ، كيفيت استدلال : در اين آيه تحريم به خود خبائث كه اعيان خارجيه هستند مستند شده و معنايش اينست كه جميع منافع خبائث تحريم شده پس بيع آنها هم حرام شده است .

--> ( 1 ) خلاف ج 3 ص 185 مسئله 310 - كتاب البيوع . ( 2 ) به نقل علامه در منتهى ج 2 ص 1008 ( 3 ) مقنعه ص 587 . ( 4 ) مراسم ص 170 . ( 5 ) سورهء اعراف / 157 .