امّا تجارتهاى حلال : كليه چيزهايى كه شرعا مأمور به است [ يعنى انسان بدانها امر شده و آنها بر وى واجب شده‌اند براى حفظ جان و بقاء و ادامهء حيات او ] از چيزهايى كه غذاء بندگان است ، قوام و برپايى آنان در شؤون مختلف زندگى بدانها است و مصلحت عامّه دارد و چيز ديگرى جايگزين آنها نمىشود كه بتواند جامعه را برپا دارد ، كه اين امور عبارتند از مجموعهء چيزهاييكه مردمان مىخورند [ انواع خوراكيها از گندم و برنج و . . . ] و مىآشامند [ از انواع نوشيدنيهاى حلال مثل آب ، آبميوه و . . . ] و مىپوشند [ از قبيل كتان ، پنبه و . . . ] و نكاح مىكنند [ مثل امهء غيرمحرم ] و مالك مىشوند [ از درختان و حيوانات و . . . ] و جميع چيزهايى كه در جهت منافع خود از آنها استفاده مىكنند [ يعنى در جهت ساختمان‌سازى ، احياء اراضى ، حمل‌ونقل و . . . ] تمام اينها از امورى است كه شرعا خريد و فروش آنها مشروع است . همچنين هرچيزى كه در آن براى جامعه و مردمان از جهتى از جهات ، و شأنى از شؤون زندگى صلاح و نفعى باشد آن هم قابل توجه ، تمام اينها شرعا حلال شده‌اند ، خريد و فروش اينها حلال است ، امساك و نگهدارى آنها حلال است ، استعمال و بكارگيرى آنها حلال است ، هبه كردن آنها به ديگران حلال است ، عاريه دادن آنها مجانا به ديگرى براى انتفاع حلال است . و امّا تجارتهاى حرام : ضابطهء چيزهايى كه خريد و فروش و اكتساب به آنها حرام باشد اينست كه : هرامرى كه در او فساد باشد [ به فساد جامعه است و هيچ‌وقت صلاحى ندارد از قبيل خريد و فروش ميته ، لحم الخنزير ، صليب و صنم و . . . ] از چيزهايى كه در